Belgische agronoom maakt naam met zijn werk in Mexico

De World Food Prize gaat dit jaar naar een Indische wetenschapper die 480 tarwevariëteiten op zijn naam heeft staan. Sanjaya Rajaram ontvangt de prijs vanwege zijn bijdrage aan de wereldwijde voedselzekerheid door bij het veredelen op zoek te gaan naar roestresistente variëteiten die het in verschillende klimaatomstandigheden goed doen. Een maand eerder beloonden dezelfde organisatoren de jonge Belgische onderzoeker Bram Govaerts met de Borlaug Field Award, zowat het kleine broertje van de World Food Prize. De Leuvense bio-ingenieur krijgt internationaal lof voor zijn werk in Mexico.

De laureaat van de World Food Prize, Sanjaya Rajaram, is een gerenommeerd tarweveredelaar die via zijn onderzoek de wereldwijde tarweopbrengst met zeker 200 miljoen ton verhoogd heeft. Terwijl de veredeling van winter- en zomergranen al honderden jaren afzonderlijk verloopt, kruiste Rajaram winter- met zomertarwe. Zo slaagde hij erin om graanplanten te ontwikkelen met een hoger opbrengstpotentieel die op veel plekken ter wereld geteeld kunnen worden. In zijn werk focuste hij ook op het weerbaarder maken van tarwe tegen zwarte roest, een schimmelziekte die in andere werelddelen een grote opbrengstderving kan veroorzaken.

De organisatoren van de World Food Prize reiken ook de Borlaug Field Award uit, een soort van aanmoedigingsprijs voor jonge onderzoekers die dezelfde bevlogenheid aan de dag leggen voor voedselzekerheid en wetenschappelijk innovatie als wetenschapper Norman Borlaug. De award kreeg de naam van de man die een Nobelprijs voor zijn werk ontving. De jongste laureaat is Bram Govaerts, een Belg die al enkele jaren werkt in Mexico en internationaal furore maakt omdat hij de arme Mexicaanse boeren de stap van overlevings- naar een meer profijtelijke landbouw helpt zetten. Daarbij leert hij hen duurzame landbouwmethoden aan.

Govaerts is co-directeur van het Internationaal Centrum voor de Verbetering van Maïs en Tarwe (CIMMYT), dat samenwerkt met meer dan 200.000 Mexicaanse boeren. Govaerts zijn credo is hetzelfde als dat van wijlen landbouwwetenschapper Norman Borlaug (1914-2009): “Take it to the farmer.” Met dat doel voor ogen geeft de Belg leiding aan een Mexicaans overheidsprogramma dat streeft naar een duurzame modernisering van de traditionele landbouw. Hij coördineert gelijkaardige projecten elders in Latijns-Amerika. Op 94.000 hectare worden de door Govaerts onderwezen duurzame landbouwpraktijken reeds toegepast. Op nog eens 600.000 hectare zit dat eraan te komen aangezien de gebruikers van die gronden opleidingen volgen, waarna ze hun werkwijze kunnen verbeteren.

Govaerts is naar verluidt een kei in het sensibiliseren van landbouwers via hulpmiddeltjes zoals sociale media, YouTube-video’s en de gsm. Hij slaagt er ook bijzonder goed in om zijn ideeën door te drukken bij de overheid. Bogaerts ziet het als zijn missie om landbouw weer ‘sexy’ te maken voor de volgende generaties. “Duurzame conservatielandbouw zal aan de uitdagingen van de toekomst het hoofd kunnen bieden indien we gebruik kunnen maken van bestaande technologie en onze noden delen met andere sectoren zoals mechatronica, telecommunicatie en nanotechnologie. Daarbij moeten we steeds de behoeften van de landbouwers op de eerste plaats zetten”, alsnog Govaerts.

De bio-ingenieur test onder meer uit of de bodemkwaliteit verbetert wanneer gewasresten aan de oppervlakte blijven, de grond minder intensief bewerkt wordt en een ruimere teeltrotatie gehanteerd wordt. Het opbrengstpotentieel zou hierdoor verhogen, terwijl bij irrigatielandbouw de kosten dalen. Het onderzoek van Govaerts blijft niet onopgemerkt. Vorig jaar kreeg hij bezoek van de Mexicaanse telecomtycoon Carlos Slim en Microsoftstichter Bill Gates, die een kleine twintig miljoen euro veil hadden voor het project.