Australië getroffen door H5N1-variant vogelgriep
nieuwsIn Australië is de variant H5N1 aangetroffen bij twee zieke zeevogels. Deze vogelgriepvariant heeft sinds 2021 miljoenen vogels genekt over heel de wereld, zowel wilde dieren als pluimvee. Australië bleef als enige continent ter wereld gespaard van deze variant, tot nu. Op de Heard en MacDonaldeilanden, zo'n 4.000 kilometer van het vasteland, zijn bovendien heel wat zeeolifanten getroffen.
Het virus werd aangetroffen op een afgelegen strand in de buurt van Esperance, in West-Australië, De komende weken zullen moeten uitwijzen of de twee zieke vogels alleenstaande gevallen zijn of het eerste signaal van een beginnende epidemie.
Een van de redenen waarom H5N1 zich zo makkelijk verspreidt, is dat deze stam erin slaagt een grote verscheidenheid aan diersoorten weet te besmetten. En dat zijn niet alleen vogels. In 2025 werd de virusstam aangetroffen bij katten in Sint-Gillis-Waas, en zelfs melkkoeien bleken niet immuun voor de ziekte. Dit type besmettingen waren zeldzaam, maar niet onbestaande.
Zeldzaam zijn de gevallen alleszins niet op de Heard en MacDonaldeilanden, op zo'n 4.000 kilometer ten zuidwesten van het Australische vasteland. De plek is een broedplaats voor vele vogel- en zeehondensoorten, en zou eveneens getroffen zijn door het virus. Volgens Australische onderzoekers zijn er tussen oktober vorig jaar en januari dit jaar meer dan 13.000 van de 17.000 zeeolifantenpups gestorven aan het vogelgriepvirus.
Op sommige plekken is zeker 97 procent van de pups gestorven. Ook vele pinguïns zijn gedood door het virus, zo blijkt uit het onderzoek, gepubliceerd op het open platform voor biowetenschappen bioRxiv.
Grote vogels, grote afstanden
In de natuur verspreidt vogelgriep zich via nauw contact tussen besmette dieren, onder meer door het eten van kadavers. Vogels die in grote kolonies leven, zoals jan-van-genten, sterns en albatrossen, vormen dus een risico in Australië. Ook aaseters zoals de Tasmaanse duivel kunnen mogelijk een vector worden in de verspreiding van het virus.
Het lijkt geen toeval dat het net een grote jager en een stormvogel zijn die besmet zijn met het virus. Deze dieren eten kadavers en kunnen enorme afstanden afleggen
Miljoenen voor bioveiligheid
Momenteel zijn er nog geen gevallen van H5N1 vastgesteld op Australische pluimvee- of melkveebedrijven, maar de overheid heeft wel bioveiligheidsmaatregelen uitgevaardigd. Voor Belgische lezers klinken die bekend in de oren: Het contact tussen gedomesticeerde vogels en wilde vogels moet tot een minimum worden beperkt, voer- en waterbronnen afgeschermd en ongewone ziektegevallen of sterfgevallen onmiddellijk gemeld.
Volgens de Australische publieke omroep ABC heeft het land miljoenen geïnvesteerd om te anticiperen op een eventuele vogelgriepuitbraak. Een investering die nu dus zijn nut zal moeten bewijzen. In oktober vorig jaar heeft de regering 95 miljoen Australische dollar (65 miljoen euro) uitgetrokken voor bioveiligheidsmaatregelen. Vorige week kwam daar nog eens 11,2 miljoen dollar bij, minder dan 24 uur voor het nieuws over de besmette vogel werd bekendgemaakt.
Net een crisis achter de rug
Hoewel deze virusstam nieuw is voor de Australiërs, is vogelgriep an sich dat niet. In 2024 en 2025 werd het continent geteisterd door de variant H7, waarbij honderdduizenden kippen werden geruimd en er amper eieren lagen in de supermarkt. De lokale pluimveesector is nog niet volledig hersteld van deze crisis, maar zal nu dus mogelijk een nieuwe te verwerken krijgen.
Bron: ABC
