Alleen de West-Vlaamse waterkwaliteit verbetert verder

Voor het vierde jaar op rij maakt het coördinatiecentrum CVBB een analyse van de MAP-meetpunten, zeg maar de waterkwaliteit in landbouwgebied. Rood betekent dat een meetpunt minstens één keer de nitraatnorm van 50 mg per liter water overschreed. In het winterjaar 2012-2013 was dat nog met 24,5 procent van de meetpunten het geval. Na de sterke daling het jaar daarop (19,9% rood) wordt in het meetjaar 2014-2015 een kleine stap teruggezet. Van de 755 meetpunten in gans Vlaanderen kleurden er 157 (20,8%) rood. Er zijn 28 meetpunten die van rood naar groen gaan maar tegelijk zijn er 35 die de omgekeerde beweging maken. West-Vlaanderen, waar nog het meeste werk voor de boeg is, zet wel een stap in de goede richting.

De berekeningen van het Coördinatiecentrum Voorlichting en Begeleiding duurzame Bemesting (CVBB) zijn gebaseerd op data uit maandelijkse metingen door de Vlaamse Milieumaatschappij. In de analyse van al de voorgaande meetcampagnes werden de gegevens van 755 actuele MAP-meetpunten meegenomen, 12 minder dan vorig jaar. Meetpunten in landbouwgebied waar er een invloed geconstateerd werd van huishoudelijk afvalwater werden geschrapt. Op die manier werd het meetnet betrouwbaarder en focust het enkel op invloeden vanuit de landbouw.

Na de grote stap in de goede richting tijdens het winterjaar 2013-2014 zet de landbouwsector dit jaar een kleine stap terug. Tegenover de 598 groene meetpunten staan namelijk 157 rode meetpunten (20,8%) en dat zijn er iets meer dan vorige campagne (19,9%). CVBB wijst meteen op de regionale verschillen: West-Vlaanderen gaat er op vooruit, in Oost-Vlaanderen is er een status-quo terwijl de andere provincies een stap achteruit zetten. Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant blijven wel nog voldoen aan de doelstelling van MAP4, namelijk maximum 16 procent rode meetpunten in 2014. Ondertussen is het vizier al gericht op de doelstelling uit MAP5, maximum vijf procent rode meetpunten in 2018.

Vlaams-Brabant is niet langer de provincie met de beste waterkwaliteit in landbouwgebied. Met vier nieuwe en in totaal 11,9 procent rode meetpunten verliest het de eerste plaats aan Oost-Vlaanderen waar 9,4 procent rode meetpunten een status quo inhoudt. Aan de dalende trend die in Oost-Vlaanderen al vijf jaar te merken was, komt een voorlopig einde. Limburg blijft een golfbeweging maken en noteert terug een stijging. Die is weliswaar kleiner dan de daling van vorig jaar Vijf nieuwe rode meetpunten brengen de score op 22,1 procent en dat is nog net iets beter dan Antwerpen (22,5%). Daar zijn er drie rode meetpunten meer dan vorig jaar en evolueert het al twee jaar in de foute richting.

West-Vlaanderen, nog steeds de provincie met het hoogste percentage rode meetpunten, zet de positieve trend van het meetjaar 2013-2014 verder en boekt als enige provincie vooruitgang. Dankzij vijf rode meetpunten minder eindigt het nu op 31,5 procent rode meetpunten. In West-Vlaanderen is in vier jaar tijd het aantal rode meetpunten met een kwart gedaald en op tien jaar tijd gehalveerd.

CVBB resumeert: “Het aantal nieuwe rode punten is beduidend hoger dan vorig jaar (35 tegenover 21). Bijna in alle provincies stijgt het aantal nieuwe rode punten. Deze worden niet gecompenseerd door de nieuwe groene punten (nu 28, vorig jaar 56!).” Fraaier dan de korte termijn oogt de evolutie op middellange termijn: in tien jaar tijd is het aantal rode meetpunten bijna gehalveerd. Vooral Oost-Vlaanderen (van 50 naar 15) en West-Vlaanderen (van 142 naar 70) hebben hiertoe bijgedragen. Vlaams-Brabant en Antwerpen reduceerden het aantal rode meetpunten het voorbije decennium met ongeveer een derde en Limburg met 20 procent.

Veel meetpunten blijven over en weer gaan tussen rood en groen, constateert CVBB dat de inspanningen van de landbouwsector voor een betere waterkwaliteit coördineert. “Groen vasthouden is blijkbaar geen gemakkelijke opgave terwijl dit juist nodig zal zijn als we de doelstelling van 2018 willen halen.”

Hou VILT.be de komende dagen in de gaten voor meer details over de waterkwaliteit in landbouwgebied. De diepgravende analyse van CVBB laat toe om afzonderlijke artikels te wijden aan het aantal overschrijdingen (één overschrijding van de nitraatnorm kleurt een MAP-meetpunt al rood maar het probleem is hardnekkiger als het aantal overschrijdingen hoger ligt, nvdr.) en de seizoensinvloeden. Tot het laatst houden we de boeiende analyse van de oorzaken van de overschrijdingen.