"Randvoorwaarden beschermen biodiversiteit niet"

Het systeem van de randvoorwaarden, dat gekoppeld wordt aan de uitbetaling van bedrijfstoeslagen aan de Europese boeren, draagt niet bij tot het behoud van de biodiversiteit. Dat stelt BirdLife International in een nieuw rapport. Volgens de vogelbeschermers is er nood aan duidelijke doelstellingen, monitoring en een evaluatie van de bereikte resultaten.

Sinds 2005 moeten landbouwers die Europese steun willen krijgen aan een hele reeks voorwaarden voldoen die onder meer betrekking hebben op dierengezondheid, volksgezondheid, gezondheid van planten, leefmilieu en dierenwelzijn. In totaal moet aan achttien reglementeringen voldaan worden. Wanneer inbreuken vastgesteld worden, kunnen boeren een bepaald percentage van hun inkomenssteun kwijtspelen.

Volgens BirdLife International leidt de bestraffing niet tot een daling van milieuonvriendelijke praktijken. "Het hele systeem neemt een loopje met het principe dat ervan uitgaat dat de vervuiler moet opdraaien voor de veroorzaakte kosten", zegt woordvoerder Ariel Brunner. "Ook boeren die vervuilen, ontvangen subsidies. Bij een overtreding wordt hun steun verminderd met een bedrag dat afhankelijk is van hun totale bedrijfstoeslag, zonder rekening te houden met de ernst van de inbreuk".

Op die manier is de kost van het voldoen aan de wetgeving vaak hoger dan de boete, en dus heeft de bestraffing geen ontradend effect, luidt de kritiek. Bovendien vraagt men zich bij BirdLife International af in welke mate alle lidstaten zorg dragen voor een correcte implementatie van de randvoorwaarden. Veel verplichtingen zouden te algemeen geformuleerd zijn zodat de toepassing ervan op bedrijfsniveau moeilijk en nauwelijks te controleren is.

In het rapport proberen de vogelbeschermers aan te tonen dat maatregelen in verband met het leefmilieu laks opgevolgd worden, terwijl anderzijds wel een strikte toepassing geëist wordt van de regels in verband met de identificatie en registratie van landbouwdieren. "Dit zijn uitgerekend de regels die een zware last betekenen voor extensieve veehouderijsystemen. Die zijn cruciaal voor de biodiversiteit, maar ontvangen dikwijls minder subsidies dan intensieve veebedrijven", klaagt BirdLife International.

De vereniging eist daarom een grondige hervorming van het Europees landbouwbeleid voor de periode na 2013.

Meer informatie: Through the green smokescreen