KaHo Sint-Lieven opent onderzoekscentrum aquacultuur

De Katholieke Hogeschool Sint-Lieven Campus Waas heeft dinsdag zijn onderzoekscentrum voor aquacultuur officieel geopend. Onderzoekers zullen er zich toeleggen op de teelt van zoetwaterkabeljauw. “Het is de bedoeling te onderzoeken in hoeverre landbouwbedrijven hun hoofdactiviteit kunnen uitbreiden met viskwekerij”, aldus Dirk Lips, departementshoofd van de hogeschool in Sint-Niklaas.

Het onderzoekscentrum van KaHo Sint-Lieven kadert in het Belgisch-Nederlands Interreg-project Aqua-VLAN. Dit verenigt een aantal onderzoeksprojecten rond aquacultuur, zoals een project rond snoekbaars van het POVLT, een project rond omegabaars van de KU Leuven, een project rond tilapia van het Proefcentrum voor de Groenteteelt en een aantal projecten in Nederland.

Het onderzoekscentrum van de KaHo Sint-Lieven heeft de naam Aquaculture Education and Research Facility of kortweg Aqua-ERF gekregen en zal zich toeleggen op de kweek van de zoetwaterkabeljauw (Lota lota). “Met onze hogeschool hebben wij de stap naar aquacultuur gezet omdat we er in geloven dat het een alternatief kan bieden aan landbouwbedrijven die in deze economisch onstabiele tijden op zoek zijn naar risicospreiding”, zei departementshoofd Lips.

Ook vanuit het Europees en Vlaams beleid wordt sterk aangestuurd op aquacultuur. De wereldwijde productie van gekweekte vis is tussen 2000 en 2007 gestegen van 45 naar 65 miljoen ton. Met een groeicijfer van 9 procent is aquacultuur de snelst groeiende tak van de voedingsindustrie. “Toch zien we dat in Europa de investeringen in aquacultuur sterk achterblijven, ondanks de investeringssteun van 40 procent die Europa voorziet”, lichtte Frans Coussement, raadgever van minister-president Kris Peeters toe. Hij benadrukte dat er nood is aan onderzoek naar de struikelblokken bij viskweek.

En dat is nu net wat het onderzoeksproject van de KaHo Sint-Lieven voor ogen heeft. “Wij willen ons steentje bijdragen aan de ontwikkeling van een economisch levensvatbare aquacultuursector in Vlaanderen”, vertelde projectcoördinator Stef Aerts. Volgens hem wil het project zich niet alleen richten op teelttechnische kwesties. “Wij zullen ook een marktanalyse uitvoeren en onze bevindingen gebruiken voor onderwijsdoeleinden. Naast kennis creëren is het ook heel belangrijk dat de kennis verspreid geraakt”.

Het onderzoeksstation van de KaHo Sint-Lieven is gevestigd in een leegstaande loods bij een bestaand landbouwbedrijf in Zele. “Dit is een bewuste keuze omdat we getracht hebben om de praktijksituatie zo goed mogelijk te benaderen. Bovendien zijn we vertrokken van een eigen ontwerp en hebben we heel wat aanpassingswerken aan de loods voor eigen rekening genomen”, aldus Aerts. “Voor ons was het heel belangrijk om tot een installatie te komen die voor de landbouwer haalbaar is”, vulde Dirk Lips aan.

Afgelopen zaterdag werden de eerste 1.800 vissen geleverd. “Wij hebben gekozen voor de zoetwaterkabeljauw omdat hiervan vandaag geen commerciële kweek bestaat in onze regio. De vis is al decennia bij ons uitgestorven”, zei onderzoeker Wouter Meeus. De kweek gebeurt in een recirculatiesysteem waarbij het water mechanisch en biologisch gefilterd wordt.

In totaal staan er 23 polyester tanks tussen de 150 liter en 8 kubieke meter in het onderzoeksstation. Via allerlei proeven en testen wil de KaHo Sint-Lieven evolueren naar een zo duurzaam en ecologisch mogelijk kweeksysteem. “Momenteel scoort de zoetwaterkabeljauw nog niet heel hoog op vlak van duurzaamheid omdat het dier een carnivoor is en gevoederd wordt met 15 procent vismeel. Via testen en proeven willen we de duurzaamheidsscore op termijn opdrijven”, klinkt het bij de onderzoekers.

Voor het Aqua-VLAN project is er 5 miljoen euro beschikbaar. Daarvan gaat er 750.000 euro naar de KaHo Sint-Lieven voor de ontwikkeling van het onderzoekscentrum. Naast de Europese Unie investeren ook de provincie Oost-Vlaanderen en de Vlaamse overheid in het project. Ook de hogeschool heeft eigen middelen in het onderzoekscentrum gestoken.