"Investeringssteun mag milieudruk niet doen stijgen"

Landbouwadviesraad SALV en milieuadviesraad Minaraad hebben zich samen beraad over de maatregelenfiches van het nieuwe Vlaamse plattelandsontwikkelingsprogramma. "Het investeringsbeleid kan de landbouw weerbaarder en duurzamer maken", zijn beide adviesraden het eens. Maar dan mag investeringssteun, in zijn geheel, geen stijging van de milieudruk veroorzaken.

Na 11 vergaderingen bereikten SALV en Minaraad een concensus over de maatregelenfiches die de Vlaamse overheid voorziet in PDPO III ter uitvoering van dat nieuwe programma voor plattelandsontwikkeling. Elke maatregel kreeg ook een budget toegewezen, dat voor de helft uit Europese middelen bestaat en voor de helft uit Vlaamse cofinanciering.

De adviesraden konden tijdig hun zeg doen over de maatregelenfiches, dat wil zeggen nog voor ze overgemaakt worden aan de Vlaamse regering. Daardoor is een reële participatie van de belanghebbenden uit de raden mogelijk. Het advies is samen te vatten in acht hoofdlijnen. Om te beginnen, vinden de adviesraden het vreemd dat de relatie ontbreekt tussen de PDPO-fiches en de strategische thema's die Vlaanderen formuleerde voor PDPOIII.

Verder vragen ze een open focus richting de verschillende plattelandsactoren. Ze denken daarbij aan maatregelen die de economische functie van bossen stimuleren, of de realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen voor natuur, of de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water, of de recreatieve en toeristische ontsluiting van het platteland. Ze koppelen er wel de voorwaarde aan dat de vernoemde verbreding coherent en compatibel is met de land- en tuinbouw die zijn activiteiten moet kunnen blijven ontplooien.

Wat de verdeling van het budget betreft, zijn SALV en Minaraad het eens dat de helft van de Europese middelen voor beheerovereenkomsten best ingezet wordt voor beheermaatregelen die op natuur gericht zijn. Slechts twee fiches en één procent van de middelen wordt voorzien voor bosbouw, wat de adviesraden eveneens te mager vinden. Volgens de Europese strategie voor de bossector moet het leeuwendeel van de middelen voor deze sector precies uit het plattelandsbudget komen.

Een vierde van acht hoofdlijnen is de vraag naar een heldere rapportage over de (tussentijdse) bereikte resultaten. Ook moet het mogelijk zijn om het plattelandsprogramma bij te sturen in functie van de doelstellingen. In het kader van de mid term review vinden de adviesraden bijzondere aandacht gepast voor de bijdrage van de PDPO-maatregelen aan de realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen voor natuur en de biodiversiteitsdoelen. Een bijstelling van programma en inzet van middelen moet mogelijk zijn om de effectiviteit van het pakket maatregelen te verhogen, met respect voor de beheerovereenkomsten die al afgesloten werden met landbouwers.

Vervolgens gaan de raden dieper in op de verschillende fiches. Bijzondere aandacht gaat daarbij naar beheerovereenkomsten en investeringssteun. "De steun aan landbouwers uit het PDPO moet georiënteerd worden op een innovatieve, milieuvriendelijke en productieve landbouw, die de realisatie van de maatschappelijke doelstellingen op een efficiënte manier nastreeft", klinkt het. SALV en Minaraad vragen de overheid om het sturend vermogen van het landbouwinvesteringsfonds (VLIF) aan te wenden voor een daling van de milieudruk.

Voor de beheerovereenkomsten hebben SALV een Minaraad een waslijst van aanbevelingen op papier gezet. "Kies voor de meest efficiënte en effectieve maatregelenmix in het licht van de te bereiken doelstellingen en de te realiseren gebiedsvisie. Zet de daaraan gekoppelde middelen (gebieds)gericht in. Koppel de vergoeding aan de inspanningen die nodig zijn om resultaat te bereiken en aan de inkomstenderving en gemaakte kosten. Maak een categorisering binnen de 27 beheerovereenkomsten met telkens duidelijke plandoelen en klare doelgroepen. Stel beheerovereenkomsten in functie van natuur en landschap open voor plattelandsactoren. Werk met collectieve overeenkomsten. En trek het budgettaire aandeel van natuurgerichte beheerovereenkomsten op van 30 naar 50 procent."

De Raden vragen expliciet om betrokken te worden bij de verdere uitwerking van het pakket aan beheerovereenkomsten, en dit zowel voor het behalen van de ecologische winsten als de haalbaarheid voor de landbouwer van de beheerovereenkomsten gezien daar onder de ledenorganisaties nog veel vragen over zijn.

Meer info: Advies Minaraad & SALV