"Ethisch beleid supermarkten is ontoereikend"

Geen enkele supermarktketen in ons land springt op een voldoende ethisch verantwoorde manier om met de leveranciers van voedingsproducten uit zuiderse landen. Dat concludeert Test-Aankoop na onderzoek naar de sociale verantwoordelijkheidszin van Aldi, Carrefour, Colruyt, Cora, Delhaize, Intermarché, Lidl, Makro en Spar. Het beste rapport is voor Colruyt, op de voet gevolgd door Carrefour.

Deze negen ketens hebben 80 pct van de markt voor voedingsmiddelen in handen. “Dat betekent dat zij een enorme macht hebben om prijzen en voorwaarden te onderhandelen met hun leveranciers”, meent Test-Aankoop. “Hoewel de consumenten lage prijzen willen, vragen zij toch dat de supermarktketens eerlijke handelsrelaties onderhouden en gevoelig zijn voor de sociale gevolgen van hun daden”.

De consumentenorganisatie is van mening dat de verantwoordelijkheid van de supermarkten nog groter is voor wat hun eigen merken betreft, aangezien zij dan totale controle hebben over de productieketen. “Supermarkten moeten zorgen voor evenwichtige voorwaarden in hun contracten en een transparant controlesysteem om misbruiken te vermijden”, klinkt het.

Om dit te onderzoeken, besloot Test-Aankoop alle beschikbare informatie over de sociale verantwoordelijkheidszin van de grote ketens te analyseren. De distributieketens moesten ook een vragenlijst invullen. Daarnaast werd er contact opgenomen met 200 producenten uit zuiderse landen, maar Test-Aankoop vond niemand bereid om te getuigen. De supermarkten werden ook bezocht om na te gaan welke informatie er voor de consument beschikbaar is in de winkel.

Na al die onderzoeken stelde de consumentenorganisatie vast dat het sociaal engagement van geen enkele van de onderzochte supermarktketens aan de verwachtingen voldeed. “De manier waarop zij omspringen met de leveranciers van voedingsproducten uit zuiderse landen is onvoldoende ethisch”, klinkt het. Het beste rapport is weggelegd voor Colruyt, op de voet gevolgd door Carrefour. Delhaize is dan weer het best geplaatst wat het aanbieden van erkende ethisch verantwoorde producten betreft.

“Het feit dat Colruyt als meest voordelige uit onze jaarlijkse supermarktenquête komt, betekent niet dat het geen relatief rechtvaardige commerciële relaties met zijn leveranciers onderhoudt. Het ontkracht ook de stelling dat sociaal engagement leidt tot hogere prijzen”, stelt Test-Aankoop. “Het is wel teleurstellend dat ethisch shoppen bij Aldi onmogelijk is, terwijl directe concurrent Lidl wel vooruitgang heeft geboekt sinds ons laatste onderzoek uit 2006”.

Test-Aankoop roept de consumenten op om zijn gewicht in de schaal te leggen door bijvoorbeeld te vragen naar informatie over het ethisch beleid van de supermarkt of naar een groter assortiment van fair tradeproducten. “Consumenten moeten beseffen dat zij de kracht hebben om van de supermarkten te eisen dat zij mensenrechten respecteren en evenwichtige handelsrelaties met hun leveranciers garanderen”, klinkt het.

De consumentenorganisatie doet ook een oproep naar de supermarktketens om maatregelen te nemen die goede arbeidsvoorwaarden in elke schakel van de bevoorradingsketen garanderen. “Ze moeten ook van hun leveranciers garanties eisen voor een rechtvaardig loon voor hun arbeiders opdat die een menswaardig leven kunnen leiden. Die principes moeten opgenomen worden in de contracten van alle schakels in de bevoorradingsketen.”. Test-Aankoop vraagt ook aan de overheid om de supermarkten te verplichten gegevens over productievoorwaarden en bevoorrading vrij te geven.