"Dertig jaar stonden we machteloos"

Schrap de woorden 'boterberg', 'melkplas' en 'graanberg' uit het woordenboek. De gewassen zijn weer geld waard, en dat geeft de boeren vleugels, titelt De Standaard. De stijgende tarweprijs trekt een kettingreactie in de hele landbouw op gang. "We moesten altijd bedelen voor een prijsje en een contractje. Nu moeten de verwerkers ons vragen of we alstublieft geen groenten willen zetten", zegt ABS-woordvoerder Guy Depraetere. "Het tij is gekeerd", bevestigt Eddy Leloup, zuivelexpert van Boerenbond.

Twee jaar geleden kreeg een Belgische boer vier frank voor hun tarwe, dit jaar is dat acht frank per kilo. "Daardoor krijgen we totaal nieuwe perspectieven", zegt Guy Depraetere. "Vroeger moesten we de verwerkende industrie vragen of we alstublieft een hectare meer groenten mochten zetten. Als we het niet eens waren met hun prijs, konden we gaan, want er stond toch een rij boeren klaar om te leveren. Nu kunnen we eindelijk een fatsoenlijk rond de tafel gaan zitten".

Voor de diepvrieserwten bieden de verwerkers al 20 procent meer, zegt Depraetere. Ze stellen ook een getrouwheidspremie van 100 euro per hectare voor. In Nederland circuleren al bedragen tot 500 euro. Intussen volgt iedereen in de landbouwsector het kort geding van Campina tegen 20 melkveehouders met argusogen. In dit dossier dreigde het ABS al met acties. Die komen niet meer uit een gevoel van slachtofferschap. De boeren zijn zich weer bewust van hun waarde, merkt De Standaard op.

"Dertig jaar lang stonden we machteloos. Dat is gekeerd", zegt Johan Janssens van de Belgian Dairy Board, een organisatie die symbool staat voor de kordate houding waarmee de boeren een graantje van de hoogconjunctuur proberen mee te pikken. "Dit is een historisch scharniermoment voor de zuivelmarkt en de melkveehouderij", vindt ook Eddy Leloup. Europa heeft geen boterbergen en poedertorens meer in reserve om tussenbeide te komen en de markt te sussen. Dus gaan de prijzen omhoog.

Oudere boeren denken dezer dagen terug aan de voedselschaarste vlak na de Tweede Wereldoorlog. Niet dat de huidige schaarste zo nijpend is: de internationale voedselmarkt kan onvergelijkbaar meer en gevarieerder produceren. Maar na de oorlog waren boeren van strategisch belang voor de welvaart. Sindsdien werden West-Europese landbouwers nuttiger geacht als landschaps- en natuurmanagers dan als voedselproducenten. Quota perkten de dramatische overproductie in. De boeren kregen geld om land braak te laten liggen. Als ze toch gewassen verbouwden, kregen ze die amper tegen de kostprijs verkocht.

Maar dat is nu dus voorbij, al blijven de boeren voorzichtig. De stijgende prijzen zijn eigenlijk een normalisering van het inkomen, zegt Eric Boussery, landbouwer in Kemmel. Ook de kosten stijgen, het veevoeder wordt een kwart duurder, dat legt de kippen- en vooral de varkensboeren een strop om de nek. En de betere prijzen zullen onmiddellijk hun weerslag hebben op de grondprijzen en pachtprijzen, die wellicht al dit jaar met 10 tot 20 procent stijgen, verwacht het ABS.(KS)