Cera vraagt aandacht voor armoedeprobleem op platteland

Cera, de coöperatie die de aandelen groepeert van de vroegere vennoten van CERA bank en investeert in maatschappelijke projecten, wijst op het belang van armoedebestrijding op het platteland. "Voor de onzichtbare en verdoken vorm van armoede op het platteland is onvoldoende aandacht in de Vlaamse beleidsnota’s, terwijl arme mensen in plattelandsgebieden met specifieke problemen kampen."

Cera investeert in diverse maatschappelijke projecten, onder meer binnen het thema 'Armoedebestrijding op het Platteland'. Tot 2009 legde Cera hierbij de nadruk op boeren en tuinders in moeilijkheden, waarvan de steun aan de vzw Boeren op een Kruispunt een voorbeeld is. Vanaf 2010 wil Cera de doelgroep verbreden van boeren en tuinders naar de hele Vlaamse plattelandsbevolking die met armoede te kampen heeft.

"Bij de analyse van de Vlaamse beleidsnota’s rond Armoedebestrijding en Plattelandsbeleid, stelden we vast dat er in beide nota’s weinig of geen expliciete aandacht wordt besteed aan plattelandsarmoede", zegt Carmen Mathijssen die doctoreerde rond armoedebestrijding en programmacoördinator is bij Cera voor het domein Armoede.

Om deze verbreding te maken, deed Cera eerst een reflectie die zowel een literatuuronderzoek omvatte, als een reeks interviews en een rondetafel met sleutelactoren. De belangrijkste knelpunten die daarbij aan het licht kwamen, zijn in de eerste plaats de verminderende diensten en voorzieningen op het platteland. Commerciële en culturele voorzieningen, ontmoetingscentra, slagers, bakkers en postkantoren verdwijnen vaak uit dorpen. Ook mobiliteitsproblemen verhinderen deelname aan het openbaar leven op het platteland.

Mathijssen constateerde dat de kwetsbare plattelandsbewoners niet altijd de maatschappelijke dienstverlening ontvangen waar ze recht op hebben. Plattelandsgemeenten en hun ocmw’s worden immers geconfronteerd met een groeiend takenpakket zonder een evenredige groei van de middelen. Tot slot zijn ook de woonnoden op het platteland groot: door de lagere prijzen en door het toewijzingsreglement van sociale huisvesting, komen steeds meer kwetsbare groepen terecht op het platteland.

Het rapport schuift zes manieren naar voor om deze problemen aan te pakken. Centraal daarbij staat de actieve rol die dorpsbewoners zelf kunnen spelen. Een eerste suggestie uit het onderzoek waaraan reeds concreet gevolg werd gegeven, is de verspreiding van een zelfrelfectie-instrument. Met het instrument dat wordt verspreid door Cera in samenwerking met Samenlevingsopbouw Oost-Vlaanderen en HIVA-KULeuven duiden ocmw’s zelf verbeterpunten aan om dichterbij de meest kwetsbare van hun bewoners te geraken.

Andere maatregelen beogen eenzelfde doel zoals het dorpshuis dat een laagdrempelige plek is, waar sociale cohesie gestimuleerd wordt en gekoppeld aan een lokaal netwerk van diensten en voorzieningen. Sociale netwerken worden ook hersteld door dorpsnetwerken van vrijwilligers die bestaande zorgbehoeftes bij kwetsbare groepen opsporen.

Dorprestaurants kunnen goedkope en gezonde maaltijden aanbieden en helpen tegen vereenzaming. In wijkgezondheidscentra kunnen plattelandsbewoners terecht voor een kosteloos en toegankelijk aanbod van preventie en gezondheidszorg. Tot slot dringt zich volgens het rapport een doordachte aanpak op om sociale huisvesting op het platteland toegankelijk te houden.

Cera besluit uit het rapport dat het een rol kan opnemen van bruggenbouwer tussen twee sectoren die elkaar nog maar weinig kennen, namelijk armoedebestrijding en plattelandsbeleid. Cera zal de suggesties tot oplossingen systematisch verkennen en werken aan de zichtbaarheid van plattelandsarmoede en beleidsaandacht te vragen voor het thema door de diverse overheidsniveaus te sensibiliseren.