"We moeten stoppen met het platteland te verkavelen"

Vlaams minister van Ruimtelijke Ordening Philippe Muyters kreeg veel kritiek voor zijn visie op wonen op het platteland maar de feiten geven hem gelijk, schrijft Het Laatste Nieuws. Sinds 1990 is de bebouwde oppervlakte voor woningen met liefst 43 procent gestegen. "Als we niet ingrijpen, wordt Vlaanderen één grote, kleurloze stadsbrij", waarschuwt de Vlaamse bouwmeester Peter Swinnen.

Vlamingen kunnen niet in het huidige tempo verder blijven bouwen, verklaarde minister Muyters. Tussen nu en 2050 komen er één miljoen Vlamingen bij. Als die allemaal hun eigen villaatje met tuintje willen, wordt Vlaanderen één grote verkaveling. Dat zou ook gepaard gaan met een hoge maatschappelijke kost voor nutsvoorzieningen als riolering en post. Afgelegen wonen, wordt "luxe", waarvoor betaald moet worden.

De Morgen noemt het voorstel van Muyters "zeer deugdelijk", maar constateert dat conservatief Vlaanderen er niet meteen warm voor loopt. Socioloog Erik Corijn (VUB) legt in zijn boek 'Mensen maken de stad' uit dat de antistedelijke mentaliteit nog altijd dominant is in Vlaanderen. "Die mentaliteit is gepropageerd en ondersteund door de CVP-staat. In de stad wonen, werd ontmoedigd. Wonen in verkavelingen dichtbij de geboortegrond en de parochie werd aangemoedigd met premies", aldus Corijn.

Stilaan beweegt er iets, maar het slechte ruimtegebruik ombuigen naar een duurzame ruimtelijke ordening is een huzarenopdracht", stelt Corijn. In 2010 werd er alweer 25 vierkante kilometer bijgebouwd, waarvan 16 vierkante kilometer voor woningen. Dat komt neer op een slordige 1.488 voetbalvelden aan woningen. "Het loopt nu al de spuitgaten uit", zegt de nieuwe Vlaamse bouwmeester Peter Swinnen. Ongeveer een kwart van Vlaanderen wordt ingenomen door bebouwde of verharde oppervlakte. Dat is véél meer dan in de omliggende regio's.

Aan dit tempo zou de bebouwde oppervlakte tegen 2050 nog eens kunnen toenemen met een derde of de helft. Swinnen pleit voor een andere aanpak dan alle beschikbare vrije ruimte in de woonuitbreidingsgebieden opsouperen. Vraag is of de Vlaming bereid is om zijn droom van een eigen kaveltje op te geven. Bob Van Reeth, de allereerste Vlaamse bouwmeester, treedt Swinnen bij. "Elke verstandige mens begint stilaan te begrijpen dat we moeten stoppen met het platteland te verkavelen."

Geografe Lien Poelmans maakte kaarten waarin Vlaanderen werd opgedeeld in rasters van 100 bij 100 meter. Waar er bebouwing was, werd het raster rood gekleurd. Op de kaarten is te zien dat de grote steden uitdeinen en de dorpskernen vergroeien in de zogenaamde Vlaamse Ruit tussen Antwerpen, Brussel, Gent en Leuven. Bij ongewijzigd beleid kleurt de Vlaamse Ruit bijna volledig rood in 2050.