Fruittelers overwegen opties tegen vorstschade met vuur, kanonnen en beregening
nieuwsDe lente is begonnen met een valse start. Afgelopen week kende het weer een flinke dip, met zelfs vriestemperaturen ’s nachts. Een lichte ergernis voor terrasjesgangers, maar voor fruittelers staat er meer op het spel. “Bij fruitsoorten waar de bloemen openstaan zal er wel wat schade zijn”, zegt Dany Bylemans, algemeen directeur van pcfruit.
Koude temperaturen in maart zijn niet nieuw, maar vele fruitsoorten zijn er gevoeliger voor dan vroeger. “Door klimaatopwarming begint de plantontwikkeling gemiddeld drie weken vroeger dan in de jaren ‘90”, zegt Bylemans.
De periode waarin planten schade kunnen ondervinden, is dus ook een stuk langer dan vroeger. “Eén nacht is voldoende om schade te hebben”, meldt hij.
Wanneer de bloesems van een fruitboom openen, is vrieskou een extra risico. “Bij sommige vroege peren, kersen en pruimen staan de bloemen open en zal er dus wel schade zijn. Die is nooit meteen duidelijk na nachtvorst, maar na een paar uur wordt het gekwetst weefsel bruin. Zelfs bij de conferenceperen, waar meestal de bloemen nog niet helemaal openstaan, zien we bij min 2,5 graden al wat schade aan de bloemstructuren."
Bij sommige fruitsoorten betekent één nacht ongecontroleerde vorstschade einde verhaal. Bij andere soorten gaat het om een – soms aanzienlijk – kwaliteitsverlies. “Je kan bijvoorbeeld conferenceperen hebben die wel nog tot een vrucht komen, maar in plaats van een mooie peer met een bolvormige buik krijg je een lang en dun exemplaar zonder pitten", aldus Bylemans.
Er is nog geen ramp gebeurd, maar plaatselijk kunnen telers ernstige schade ondervinden
Er zijn verschillende factoren die bepalen hoe kwetsbaar een fruitboom is. “De positie van het fruit in de boom en zelfs de sterkte van de bloembol spelen een rol", zegt Bylemans. "Op de grote schaal van de fruitsector verwacht ik dat de schade relatief beperkt is. Er is nog geen ramp gebeurd, maar plaatselijk kunnen telers ernstige schade ondervinden, bijvoorbeeld bij bepaalde fruitsoorten of bij laaggelegen, koudegevoelige percelen.”
Beschermingsmethoden
Fruittelers beschikken over enkele mogelijkheden om het risico op schade te beperken. Volgens Bylemans is het aangeraden om te zorgen voor ‘zwarte grond’ rond de bomen, dus naakte grond die niet begroeid is met bijvoorbeeld onkruid. “Zwarte grond zal de warmte overdag opvangen en terug vrijgeven gedurende de nacht. Dat kan een graad of twee schelen. Dat lijkt weinig, maar het kan het verschil maken tussen wel of geen schade lijden.”
Een andere optie is het plaatsen van vuurpotten. Een haast romantisch tafereel, ware het niet dat het zeer arbeidsintensief is en niet goedkoop. “Het is duur dus je zal het enkel met bijvoorbeeld kersen of druiven doen”, vindt Bylemans.
Een andere optie is de bomen behandelen met een ‘frostbuster’ of warmtekanon. Maar misschien wel de meest opmerkelijke beschermingsmethodiek is beregening. Het klinkt contra-intuïtief, maar water kan een puike bescherming bieden tegen vorst. Via een constante beregening krijg je een ijslaag die de vrucht of bloem beschermt tegen de kou. “Bij de vorming van een ijslaag komt er stollingswarmte vrij die ervoor zorgt dat de bloemen niet bevriezen”, zegt Bylemans. Wel is het belangrijk om de ijslaag continu te blijven besproeien: met een constante aanvoer van nieuw, stromend water blijft de ijslaag in de faseovergang tussen water en ijs, en zal de temperatuur in het bloemweefsel boven de luchttemperatuur blijven.
Hoewel er beschermingsmethoden bestaan, zijn deze niet altijd even doeltreffend. De fruittelers hopen dat de vriestemperaturen snel zullen keren. Zondag voorspelt het KMI een minimumtemperatuur van nul graden. De eerste weken van april wordt er beterschap verwacht.
Bron: Eigen berichtgeving
