Voorkooprecht voor landbouwers bij gesubsidieerde grondaankopen voor natuur krijgt vorm

Als een natuurorganisatie met Vlaamse subsidies of het Agentschap Natuur en Bos (ANB) landbouwgrond willen aankopen, zou het perceel in de toekomst eerst aan actieve landbouwers uit de buurt moeten worden aangeboden. Volgens het regeerakkoord en een nieuwe conceptnota van minister Brouns zou dit soort voorkooprecht in de toekomst moeten gelden voor aankopen in agrarisch gebied. Aankopen voor natuur of bos met Vlaamse overheidsmiddelen zijn in herbevestigd agrarisch gebied immers in principe niet meer toegestaan. In specifieke dossiers kan de Vlaamse regering wel nog een afwijking toestaan. En voor gronden in speciale beschermingszones en het Vlaams Ecologisch Netwerk geldt sowieso een uitzondering. 

Maar voor aankopen in overig agrarisch gebied zou de landbouwgrond dus eerst aangeboden worden aan de landbouwsector. De prijs mag daarbij nooit hoger liggen dan de officiële schattingsprijs, en de landbouwer moet de grond na aankoop dan ook gebruiken als landbouwgrond.

Volgens Brouns heeft de Vlaamse regering nu een nieuwe stap gezet in het dossier. "Ik zal de regeling nu verder uitwerken in een decreet, en in overleg gaan met landbouw- en natuurorganisaties", luidt het. “Landbouwgrond is de werkvloer van onze boeren. Grond is schaars en duur, terwijl vooral jonge landbouwers moeilijk toegang vinden. Dan is het niet correct dat zij met Vlaams belastinggeld uit de markt worden geprijsd. Onze landbouwers moeten een eerlijke kans krijgen." Als na drie maanden blijkt dat er geen kandidaat-koper is gevonden, dan kan de grond in aanmerking komen voor natuur- of bosuitbreiding. Op dat moment vervalt ook de vergunningsplicht voor de bebossing van deze percelen.

“Dit is geen strijd tussen landbouw en natuur. We maken duidelijke keuzes en zorgen ervoor dat beide ruimte krijgen op de juiste plaats. Waardevolle landbouwgrond beschermen we voor voedselproductie. In groene gebieden geven we natuurbeheerders meer mogelijkheden om sterke en robuuste natuurkernen uit te bouwen”, besluit Brouns.

Boerenbond reageert tevreden

Boerenbond juicht toe dat de Vlaamse Regering een eerste stap zet om landbouwgrond beter te beschermen en meer kansen te geven aan actieve landbouwers. "Het is positief dat er nu werk gemaakt zal worden van een decretale verankering want die moet de juiste juridische zekerheid geven. Toegang tot landbouwgrond is prioritair voor een sterke Vlaamse voedselproductie, een leefbare landbouwsector en een open ruimte waarin landbouw haar maatschappelijke rol kan blijven vervullen. We hopen dat er nu snel een goede regeling komt, en zullen hiervoor constructief aan tafel gaan met alle betrokken partners", aldus Boerenbond.