"Voeding wordt als olie, daar moeten we aan wennen"
nieuws"We hebben geen kristallen bol". De drie toplui Marc Oursin van Carrefour, Michel Eeckhout van Delhaize en Wim Biesemans van Colruyt zijn voorzichtig in hun voorspellingen over de prijsevolutie. Over een ding zijn ze het eens: de hoge prijzen zijn nog lang niet van de baan. Biesemans en Eeckhout geloven wel dat het even wat rustiger wordt na de explosieve prijsstijgingen van de jongste maanden.
De zwaarste correcties hebben we gehad, menen ze. "De meeste aanpassingen die de retailers hebben binnengekregen, zijn doorgesijpeld naar de markt", zegt Biesemans. "Op basis van de gegevens die ik nu heb, voorspel ik geen belangrijke stijgingen meer, ik denk dat we in een stabielere periode zitten. Betekent dat daarom dat er geen verhogingen meer komen? Nee. Een belangrijke onbekende zijn de grondstoffenprijzen". Eeckhout wijst erop dat een van de redenen voor het duurder worden van de basisproducten de tegenvallende oogsten waren. "En de oogsten kunnen toch niet elk jaar mislukken", meent hij.
Oursin is minder optimistisch en wijst op de structurele factoren die de hoge prijzen veroorzaken. "Kijk naar de discussie over biobrandstoffen", verduidelijkt hij. "Alle hectares die gebruikt worden voor het kweken van suikerriet of soja voor biobrandstof, worden niet gebruikt voor voeding. In grote landen als Brazilië, China en India ontstaat een middenklasse die vroeger één keer per dag at en dat nu al twee keer per dag doet. Ze streven naar een leven zoals dat van ons, dat is normaal. Als gevolg van dat alles komt er een tekort aan voedingsmiddelen. De basisproducten zullen bijgevolg in prijs blijven stijgen. Misschien niet allemaal, misschien niet tegelijk en misschien niet in de proporties die we de voorbije maanden gezien hebben, maar ze zullen nog omhoog gaan".
Maar niet alleen de evolutie van de grondstoffenprijzen zal maken dat voeding niet meteen goedkoper wordt. Dat zowel producenten als handelaars geconfronteerd worden met stijgende loonkosten, een oplopende energiefactuur en extra uitgaven voor voedselveiligheid leidt ertoe dat er niet meteen dooi zit in de prijzen, integendeel. "Nadat we twintig jaar een voedingsinflatie hebben gehad die onder de nationale inflatie bleef, gaan we volgens mij naar een periode waarin de twee grotendeels in lijn zullen liggen", zegt Oursin.
"We zullen er ook moeten aan wennen dat voeding wordt als petroleum", voegt Biesemans eraan toe. "Als het rommelt in het Midden-Oosten, stijgen de olieprijzen. Als er een storm is in Brazilië, zal dat ook gebeuren met de voedingsprijzen. Als morgen de Chinezen beslissen grotere graanreserves aan te leggen, of als de Indiërs minder gaan exporteren, dan geeft dat schokken op de markt. Dat is iets waar de voedingsindustrie en de retail vandaag nog geen sluitend antwoord op hebben. We hebben dat de jongste twintig jaar niet gekend. Al die tijd zijn de prijzen van de basisproducten nauwelijks geëvolueerd. De jongste paar maanden hebben we daar een correctie gekregen".
"Gezien de fundamenten, zie ik de prijzen nu ook niet meer dalen", vervolgt Biesemans. "Ze worden volatieler. De retailsector moet zich daaraan aanpassen, net zoals de transportsector dat gedaan heeft met de olieprijzen. Die werkte vroeger met vaste contracten, nu met contracten waarin een prijsindexmechanisme zit. Misschien moet ook de retailsector zoiets doen. Als je ervan uitgaat dat de prijzen op lange termijn op en neer blijven gaan, dan moet je dat als een normaal economisch principe terugvinden in de contracten. Vandaag is dat te weinig het geval Vandaar dat het van september tot maart geduurd heeft voor de eerste golf van prijsaanpassingen erdoor was".
Oursin en Eeckhout zijn niet echt voor te vinden voor de suggestie van Biesemans. "Het spel van de onderhandelingen moet vrij zijn. We mogen de relatie leverancier-handelaar niet normeren", zegt Oursin. Meteen wijst hij ook op de rol van de fabrikanten-leveranciers in het hele prijzendebat. "Er zijn een aantal dingen die ik niet begrijp", klinkt het. "Veel voedingsproducenten kopen hun grondstoffen in dollars of in ponden. Hun klanten betalen in euro's. Ze absorberen dus een deel van de stijging van de grondstoffenprijzen door de lagere waardering van de dollar en het pond".
Maar dat vertaalt zich volgens Oursin niet altijd in hun prijzen. "Als de grondstoffenprijzen wat zakken, zie je dat vaak ook niet in de prijs. Ik ben er zeker van dat sommigen fabrikanten profiteren van de situatie. Dat maakt onderhandelen extra moeilijk. Maar het is niet aan ons te censureren in de rekken, het is onze job de klanten de keuze te bieden". Niettemin denkt Oursin niet dat de consument bedrogen uitkomt. "Voedingsproducenten die hun prijzen te veel verhogen, worden afgestraft", stelt hij.
"De consument is geen idioot. Als producten overdreven veel in prijs stijgen, zal hij die links laten liggen. Hij zal grijpen naar goedkopere alternatieven. Het oordeel van de klant reguleert uiteindelijk de markt", gaat Oursin verder. "Als ik politici hoor die willen ingrijpen op de prijzen, dan steiger ik. Waar gaan we dan naartoe? Het oude Sovjetregime? Een planeconomie? Dat is flagrant fout. De Belgische markt is concurrentieel, laat de markt zijn werk doen. De excessen zullen eruit worden gefilterd".(KS)
Bron: De Tijd</i>
