VN-rapporteur Olivier De Schutter wint Francquiprijs

De Belgische VN-rapporteur voor het recht op voedsel, Olivier De Schutter, heeft de prestigieuze Francquiprijs gewonnen, ook wel omschreven als ‘de Belgische Nobelprijs’. De Schutter is 44, jurist van opleiding en professor aan de UCL. Sinds 2008 is hij VN-rapporteur voor het recht op voedsel. "Ik zie wel degelijk vooruitgang, aan frustratie doe ik niet mee."

De Francquiprijs, goed voor 250.000 euro, gaat dit jaar naar Olivier De Schutter. De Schutter is professor internationaal en Europees recht aan de UCL en bekleedt sinds 2008 een topfunctie bij de Verenigde Naties als rapporteur voor het recht op voedsel. In die hoedanigheid adviseert De Schutter overheden en ontwikkelt hij strategieën en modellen om voedselzekerheid te garanderen.

Beroepshalve komt De Schutter dagelijks met landbouw in contact, waar hij een uitgesproken kijk op heeft. Zo maakt hij zich zorgen over de monopoliepositie van enkele biotechnologische bedrijven: "De manier waarop bepaalde conglomeraten het landbouwsysteem controleren is verontrustend. In veel landen zie je de kleine boeren verdwijnen."

Over diezelfde kleine boeren in het Zuiden zegt De Schutter nog het volgende: "We moeten stoppen met oplossingen voor hongersnood in laboratoria te bedenken. We moeten luisteren naar de kleine boeren zelf, in plaats van hen zaken op te leggen die toch niet werken." De VN-rapporteur illustreert met een voorbeeld uit de Kivustreek in Congo.

Daar werd een meer voedingsrijke maniokvariant ontwikkeld. "Prachtig", zegt De Schutter. "Alleen waren ze uit het oog verloren dat al die maniok op een bepaald moment in het jaar geoogst moest worden en de boeren in Kivu amper over koele opslagplekken beschikken. Geef de boeren zelf een stem, alleen zo leer je de ware obstakels kennen en omzeilen."

Verder liet De Schutter zich eerder al opmerken met zijn pleidooi tegen gesubsidieerde biobrandstoffen: "Het is onverstandig om bijkomende productie van biobrandstoffen te stimuleren, laat staan te verplichten, wanneer de voedselprijzen hoog en volatiel zijn; wanneer er volgens de laatste telling meer dan 870 miljoen mensen honger lijden; wanneer de impact op de familiale landbouw negatief is; en wanneer ook de ecologische meerwaarde hoogst onzeker is."

Maar levert al dat praten en onderhandelen wel wat op, werd De Schutter tenslotte gevraagd. "Als rapporteur sponsor ik inderdaad geen projecten of bouw ik zelf geen waterpompen, maar ik zie wel degelijk vooruitgang. Het groeiend besef dat men vrouwen meer middelen moet geven bijvoorbeeld, of dat men niet gewoon voor meer rijst moet zorgen maar voor een evenwichtig voedingspatroon. Frustratie, daar doe ik niet aan mee."