"Verbod op neonicotinoïden lost bijensterfte niet op"

Het beroepscomité van de Europese Commissie opteerde voor een inperking van het gebruik van drie neonicotinoïden. De gewasbeschermingsmiddelenindustrie, vertegenwoordigd door Phytofar, betreurt dat. "De beslissing is niet proportioneel. Men wil het publiek laten geloven dat het verbieden van deze belangrijke gewasbeschermingstechniek de hoge bijensterfte een halt zal toeroepen."

EFSA, de Europese voedselveiligheidsautoriteit, werkt momenteel aan nieuwe richtlijnen voor testprocedures voor gewasbeschermingsmiddelen met het oog op het beschermen van bestuivers en bijen. Deze nieuwe, nog niet gepubliceerde normen, worden nu echter al pro-actief toegepast, zonder dat de industrie de kans kreeg bijkomende studies te leveren.

"Dit creëert een zeer onvoorspelbaar wettelijk kader en is nefast voor de innovativiteit en onderzoekszin van de sector", zegt de Belgische beroepsvereniging Phytofar. "Bovendien tonen monitoringsgegevens in het veld geen negatieve impact van de drie neonicotinoïden bij correct gebruik volgens het etiket, wat de beslissing disproportioneel maakt. In België werden overigens al heel wat maatregelen genomen om eventuele risico’s nog verder uit te sluiten."

Phytofar merkt verder op dat het referentielaboratorium van de Europese Commissie zelf duidelijk aangeeft dat gewasbeschermingsmiddelen zowel door imkers als door onderzoekslaboratoria als een minder belangrijke oorzaak van bijensterfte worden aanzien, ver onder ziekten en virussen. Eén van de belangrijkste problemen, de bijenparasiet Varroa destructor, heeft zich tussen 1980 en 1990 over het ganse Belgische territorium verspreid en is nu in 97 procent van de bijenkasten aanwezig. Een lichtpunt voor de bij is alvast dat dit probleem nu eindelijk meer aandacht en middelen krijgt.

Phytofar gelooft niet dat de neonicotinoïden de oorzaak zijn van de bijensterfte en engageert zich dan ook om samen met alle betrokken partijen een draagvlak te vinden om de echte oorzaken van de bijensterfte aan te pakken. De gewasbeschermingsmiddelenindustrie belooft dat zij blijft investeren in stewardship-maatregelen en oplossingen om bijen en bestuivers te beschermen.

Landbouwgewassen kunnen door vele plagen aangetast worden. De intensiteit van deze aantasting varieert van jaar tot jaar. Een impactanalyse van de Europese beslissing voor België zal nog volgen, maar vooral in kleine teelten kan de overgangssituatie moeilijk worden. "De gewasbeschermingsindustrie blijft zich inzetten om oplossingen te zoeken tegen de vele plagen en ziekten die de productie en de kwaliteit van onze voedingsgewassen bedreigen, maar nieuwe middelen ontwikkelen kost veel tijd." Momenteel duurt het ongeveer tien jaar eer een nieuw product marktrijp is.

Ook het Algemeen Boerensyndicaat is ongerust over de (on)beschikbaarheid van alternatieven. De landbouworganisatie had daarom liever een overgangsperiode gezien. "Maar de druk vanuit de media was zo groot geworden dat de politici toegegeven hebben aan de imkerlobby." ABS voegt er wel aan toe dat schadelijke producten geweerd moeten worden, wetende dat bijen voor land- en tuinbouw belangrijk zijn. "Maar denk niet dat het probleem van de bijensterfte opgelost wordt door het verbannen van de neonicotinoïden."