"Richt het plattelandsbeleid op verduurzaming"

In de voorbereiding van het Vlaams plattelandsbeleid 2014-2020 maakt minister-president Kris Peeters vier strategische keuzes. In hoofdlijnen zit dat snor, vinden SALV en Minaraad, maar de nota blijft vrij vaag en abstract. De strategische thema's willen ze gevat zien in een breder verhaal van de verdere verduurzaming van landbouw en platteland. Investeringssteun voor de veehouderij was een punt van discussie.

In de voorbereiding van het Vlaams Programmadocument voor Plattelandsontwikkeling 2014-2020 (PDPO III) maakt minister-president Kris Peeters, die ook bevoegd is voor plattelandsbeleid, vier strategische keuzes. Hij wil inzetten op jonge landbouwers, investeren in innovatie en opleiding, focussen op het verhogen van de weerbaarheid en op verduurzaming en tot slot ook op het versterken van de kwaliteit en vitaliteit van het platteland.

De Strategische Adviesraad voor Landbouw en Visserij stelt samen met de Milieu- en Natuurraad van Vlaanderen (Minaraad) vast dat de gekozen thema’s, op hoofdlijnen, aansluiten bij de relevante beleidsdocumenten. Wel hadden ze de nota graag wat concreter gezien, en ontbreekt volgens de raden de bosbouw als doelgroep en duurzaamheid en klimaat als horizontale thema's. Verder vragen ze om de strategische thema's te duiden in een breder verhaal van verdere verduurzaming. Biolandbouw geniet hun vertrouwen als 'incubator' voor verduurzaming en innovatie.

De focus ligt momenteel meer op landbouw dan op platteland zodat de adviesraden vragen om ook andere plattelandsactoren toegang te verlenen tot het PDPO. Dat kan volgens hen via stimulerende maatregelen omtrent de economische functie van bossen, de realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen voor natuur, de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water en de recreatieve en toeristische ontsluiting van het platteland. Voorwaarde is wel dat vernoemde verbreding coherent en compatibel is met de land- en tuinbouw die zijn activiteiten moet kunnen blijven ontplooien. Er dient in overleg met de belanghebbenden gezocht te worden naar maximale win-winsituaties.

Waardering is er voor de ontwikkeling van een volwaardig strategisch thema rond jonge landbouwers aangezien inzetten op deze groep noodzakelijk is. Innovatie en opleiding moeten volgens de raden in ruime zin bekeken worden. Naast technologische innovatie is ook aandacht nodig voor sociale, ecologische en economische innovatie. Innovatie kan best gebeuren in samenwerking met de landbouwsector. Ook dient voldoende aandacht besteed te worden aan de verspreiding van nieuwe technieken.

Binnen het thema 'focussen op verhogen van de weerbaarheid en verduurzaming' menen de Raden dat PDPO-middelen voor Natura 2000 gericht ingezet moeten worden, waarbij ze efficiënt gebruik van hulpbronnen als suggestie doen. Voor het investeringsbeleid vragen SALV en Minaraad om gebruik te maken van het distance-to-target-principe. Dat betekent zoveel als vertrekken vanuit objectieve en transparante criteria die gekoppeld zijn aan beleidsindicatoren. Het ondersteunt net die investeringen die het meest bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen.

Over de concrete invulling van het investeringsbeleid zijn er verschillende visies. Enerzijds is er bezorgdheid over de mogelijke negatieve milieu-impact van een verdere groei van de veestapel. "Laat dit een element zijn in de keuze voor het soort steun voor investeringen in de veehouderij", klinkt het. Zo vindt Natuurpunt een verdere uitbreiding van de veestapel ongewenst vanwege de milieulast van intensieve veehouderij. Anderzijds benadrukken een aantal leden dat het investeringsbeleid zich niet louter kan beperken tot ecologische verduurzaming van de sector maar ook moet blijven inzetten op duurzame groei in al zijn aspecten (ecologisch, economisch en sociaal) in de verschillende sectoren.

De leden van de adviesraden zijn overtuigd van het nut van collectieve beheerovereenkomsten in PDPO III. "Door het systeem van beheerovereenkomsten te oriënteren naar een collectieve en gebiedsgerichte benadering, gekoppeld aan specifieke natuur- en milieudoelstellingen, worden de maatregelen geclusterd en op een grote schaal ingezet. Hierdoor wordt versnippering vermeden en is de kans op succes een stuk hoger", verklaren ze.

Nog volgens de raden moet de steun aan landbouwers uit het PDPO georiënteerd worden op een innovatieve, milieuvriendelijke en productieve landbouw, die de realisatie van de maatschappelijke doelstellingen op een efficiënte manier nastreeft. Tot slot wordt in het advies opgemerkt dat de relatie tussen stad en platteland ontbreekt bij de strategische thema’s. Minaraad en SALV vragen ook om in te zetten op diversificatie, toerisme, landschap en streekidentiteit.

De strategische thema's van het vernieuwde plattelandsbeleid worden nu vertaald in concrete maatregelen, waarna er opnieuw om advies wordt gevraagd.

Meer info: Advies strategische thema's PDPO III