"Retoriek 'macht moet naar de steden' gaat over centen"

"De toekomst is aan de steden zodat het erg dom is dat de helft van het Europese budget naar landbouw gaat." Zo scherp klonk de kritiek van twee Vlaamse burgemeesters in De Morgen. Namens de Landelijke Beweging reageert Piet Vanthemsche. "Al deze retoriek dient om meer Europees geld te claimen. Tel je de begrotingen van de lidstaten mee, dan worden de steden verhoudingsgewijs nochtans heel wat beter bediend dan het platteland."

Als het van de burgemeesters Daniël Termont (Gent) en Vincent Van Quickenborne (Kortrijk) afhangt, dan dient de Europese Commissie de focus in haar beleid te verleggen van platteland naar stad. Volgens Termont heeft de lobbymachine achter het platteland in Europa een veel grotere impact dan de lobbymachine achter de steden. Hij zetelt zelf in Eurocities, de Europese vereniging die de belangen van steden verdedigt in de wandelgangen van het Berlaymontgebouw.

Piet Vanthemsche, voorzitter van Boerenbond en Landelijke Gilden, betrapt beide burgemeesters op enkele fouten in hun redenering. "Het platteland herleiden tot enkel landbouw is al even achterhaald als de stelling dat steden oorden van verderf zouden zijn. Bovendien kent Termont blijkbaar weinig of niets van de EU-begroting van de voorbije tien jaar. Het aandeel van landbouw zal daarin zakken tot een goede 30 procent, landbouw levert wel degelijk flink in."

Van Quickenborne voegt daar een voorstel aan toe om voor de volgende Europese verkiezingen over te schakelen op kieskringen van stedelijke agglomeraties in plaats van nationale kieskringen, kwestie van beter aan te sluiten op de sociaal-economische realiteit. "Over het landelijk gebied zwijgen beide excellenties", constateert Vanthemsche, "blijkbaar is dat in hun wereldvisie een restgebied dat de ruimte tussen steden opvult, bevolkt met ietwat achterlijke plattelanders want 'steden zijn het centrum van de maatschappij'."

"Als je de redenering doortrekt, roepen ze binnenkort terug de stedelijke onafhankelijkheid uit en worden plattelandsbewoners opnieuw buitenpoorters van de steden, dan zijn we helemaal terug in de middeleeuwen", aldus Vanthemsche. "Maar alle gekheid op een stokje, het gaat dus over de centen. Al deze retoriek dient om meer Europees geld te claimen en dan kijken ze begerig naar het landbouwbudget. Ze zijn daarin niet alleen, maar vergeten er bij te zeggen dat het Europese budget slechts een schamele twee procent is van alle begrotingen samen. En als je de begrotingen van de lidstaten meetelt, worden de steden verhoudingsgewijs heel wat beter bediend dan het platteland. Dat blijkt uit een studie die Landelijke Gilden maakte op basis van een inventarisatie van de financiering van lokale overheden door de UGent."

Die studie leert dat zowel het eigen belastingvermogen als de financieringsstromen vanuit Vlaanderen naar de gemeenten zeer ongelijk verdeeld zijn. "In tegenstelling tot het gangbare discours beschikken niet de steden, maar de typische plattelandsgemeenten over het kleinste belastingvermogen", benadrukt de voorzitter van Boerenbond en Landelijke Gilden.

Het politiek memorandum van de Landelijke Beweging die de belangen van het platteland in al zijn facetten verdedigt, is een pleidooi voor een leefbaar platteland, maar ook voor een goed nabuurschap en wisselwerking tussen stad en platteland in ons verstedelijkt Vlaanderen. "Wij vragen dat de eigenheid en de bestuurskracht van de plattelandsgemeenten in rekening wordt gebracht bij het uittekenen van een vernieuwd financieringskader", legt Vanthemsche uit. "Dat financieringskader moet meer correcties inhouden om het bestaande Mattheus-effect tussen steden en platteland weg te werken."

De Landelijke Beweging erkent de centrumfunctie en de dynamiek die uitgaat van steden, maar weigert plattelanders te laten degraderen tot een soort tweederangsburgers wiens leefwijze en toekomst bepaald wordt door visionaire stedelingen. "Wij reiken de hand naar de steden om te komen tot een harmonieus samenlevingsmodel waarin wij een goede samenhang nastreven tussen stad en landelijk gebied. Ik ben er van overtuigd dat we mekaar heel veel te bieden hebben", besluit Vanthemsche.