Reekmans: "Impact ANB-aankoop in Velpevallei is groot"

In april informeerde het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) landbouwers over de aankoop van 88 hectare grond in de Velpevallei. "Op de infovergadering in Glabbeek kwamen de landbouwers niet te weten wat ANB juist met de gronden van plan is en welke voorwaarden het agentschap de landbouwers gaat opleggen", zegt LDD'er Peter Reekmans. Daarom ondervroeg hij de ministers Schauvliege en Peeters.

Het Vlaams gewest kocht 88 hectare grond in de Velpevallei voor algemeen nut. Een groot deel van het gebied (60 van de 88 ha) valt in het Vlaamse Natura-2000 netwerk, waar op basis van de Europese Habitatrichtlijn natuurdoelstellingen gerealiseerd moeten worden. Het Agentschap voor Natuur en Bos wil hier op termijn een landschappelijk aantrekkelijk gebied creëren, met wandel- en fietsrecreatie. Daarbij is ook het plan opgevat om 20 hectare van de huidige landbouwgronden te bebossen.

De pachters van de gronden vrezen dat de nieuwe eigenaar hen bemestingsvoorwaarden, hogere huurprijzen en extra kosten voor strenger natuurbeheer zal opleggen. Ook zit de schrik erin dat zij 40 hectare mestafzet zullen kwijtspelen. Peter Reekmans, Vlaams volksvertegenwoordiger en schepen in Glabbeek, noemt de ongerustheid over de overheidsaankoop logisch, "aangezien zelfs de lokale besturen niet geraadpleegd werden". De ministers Joke Schauvliege (leefmilieu) en Kris Peeters (landbouw) benadrukken in hun antwoord dat op korte termijn overleg is gepland met de betrokken gemeenten, administraties en belangengroepen.

"Volledige duidelijkheid brengt het antwoord van de ministers niet", oordeelt Reekmans, "wel is zeker dat één en ander een grote impact zal hebben." Deels zal er een extensievere vorm van graslandbeheer komen, gericht op het behoud en/of herstel van soortenrijkere graslanden. Wanneer ANB van landbouwers verwacht dat zij graslanden extensiever gaan uitbaten met het oog op een grotere soortenrijkdom, hoeft dit volgens Schauvliege en Peeters niet strijdig te zijn met het verdere landbouwgebruik van deze percelen. De realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen voor natuur wordt in tijd afgestemd met de landbouwbelangen, lezen we nog in hun antwoord.

Er zijn in het gebied ook plannen voor bosuitbreiding. De exacte verdeling van beide invullingen is voorwerp van verdere verfijning, die in samenspraak met onder meer de huidige grondgebruikers zal gebeuren. De ministers spreken van een bebossing van ongeveer 20 hectare, verspreid over het gebied en aansluitend bij bestaande bossen. De concrete zoekzones voor bosuitbreiding zijn nog verder te bepalen, wel zegden Schauvliege en Peeters toe maximaal rekening te houden met de belangen van de bestaande gebruikers. "De operatie zal ook afhangen van het tempo waarop gronden vrijkomen door bijvoorbeeld vrijwillige opzeg van gebruik, pensionering of stopzetting van de landbouwactiviteit", citeert Reekmans uit het antwoord.

Het is de bedoeling om, vóór het aflopen van de pacht, met de betrokken pachters tot een overeenkomst te komen over het omzetten van de pacht in langlopende concessieovereenkomsten. Minister Schauvliege en minister-president Peeters leggen uit dat de concessievergoedingen bepaald zullen worden op basis van het economisch rendement van een perceel enerzijds en de na te leven randvoorwaarden anderzijds. "Aangezien het grondgebruik in de actuele pachtsituatie volledig vrij is, en er via de concessies randvoorwaarden aan dit gebruik opgelegd kunnen worden, zal de concessievergoeding normalerwijze lager liggen dan de pachtprijs", stellen zij gerust.

De concrete inhoud van de concessies moet nog uitgewerkt worden. Er zal in elk geval een evenwicht gezocht worden tussen wenselijke natuurwinst en economische leefbaarheid. Afhankelijk van de uitgangssituatie op het terrein kan de inhoud van het pakket van perceel tot perceel verschillen. Bij het omzetten van pachtovereenkomsten in concessieovereenkomsten voorziet ANB de mogelijkheid om beperkte grondinnames en kavelherschikkingen door te voeren, dit voornamelijk in functie van het openstellen van wandelpaden en andere recreatieve infrastructuur, de aanleg van kleine landschapselementen, houtkanten en dergelijke.
 
Het schepencollege van Glabbeek neemt akte van de verklaringen van de ministers. Volksvertegenwoordiger Reekmans zal het dossier in Brussel van nabij blijven opvolgen. Glabbeeks Dorpspartij-schepen van Landbouw Kris Vanwinkelen wil alvast dat de landbouwers de mogelijkheid krijgen om zich te laten ondersteunen vanuit het gemeentebestuur of om samen gesprekken te voeren bij ANB over de omzetting van een pacht naar een langdurige concessie.