Ongenoegen over (gebrek aan) bescherming poldergrasland

In het Vlaams Parlement maakte N-VA'er Wilfried Vandaele zich erg boos over het uitblijven van een beschermd statuut voor poldergraslanden. "In de Vlaamse regering is collegiaal afgesproken om te wachten op de tweede principiële goedkeuring van de instandhoudingsdoelstellingen om het extra aantal hectare te bepalen dat bescherming nodig heeft", brengt minister Schauvliege in herinnering.

De rustieke poldergraslanden in West-Vlaanderen hebben deze week de commissie Leefmilieu in het Vlaams Parlement in rep en roer gezet. Dit dossier is niet nieuw voor de commissie Leefmilieu en werd ook al besproken in de plenaire zitting van het Parlement. Volksvertegenwoordigers van meerderheid en oppositie dringen aan op bewarende maatregelen voor het behoud van poldergraslanden en historisch permanente graslanden.

Zo werd dinsdag nog een voorstel van resolutie van Open VLD behandeld in de commissie Leefmilieu. Daarin wordt verwezen naar de consensus over het belang van het behoud van poldergraslanden en bij uitbreiding de historisch permanente graslanden enerzijds, en de onvoldoende juridische zekerheid die de natuurregelgeving biedt voor het nagestreefde behoud anderzijds.

Volgens N-VA-parlementslid Wilfried Vandaele maakt een aantal landbouwers van het politiek getalm gebruik om hun weiland nog snel te scheuren. "Alleen in Klemskerke, deelgemeente van De Haan, ging de voorbije jaren al 30 hectare historisch permanent grasland verloren", onderstreept Vandaele. De spreekwoordelijke druppel was een 12 hectare groot grasland in Klemskerke dat vrij recent "bij nacht en ontij" werd omgeploegd. Daarom verlangt Vandaele van Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege dat zij spoedig een voorstel doet ter bescherming van poldergraslanden "dat geen lege doos is".

Uit het antwoord van de minister blijkt dat de poldergraslanden, hoewel zij als zodanig geen Europese bescherming genieten, wel moeten bijdragen aan de EU-doelstellingen inzake natuur. Zij noemt het dossier van de poldergraslanden een "collectieve verantwoordelijkheid" omdat sp.a, N-VA en CD&V in de Vlaamse regering hebben afgesproken om te wachten op het definitieve rapport over de instandhoudingsdoelstellingen (IHD) voor natuur. Volksvertegenwoordiger Vandaele steekt niet onder stoelen of banken dat hij het wachten in dit dossier beu is.

Het kabinet van minister Schauvliege verduidelijkt dat vandaag al 6.850 hectare historisch permanent grasland in de polders wordt beschermd door een verbod op scheuren in de Vogelrichtlijngebieden 'Poldercomplex' en 'Zwin' en een vergunningsplicht in het Vogelrichtlijngebied 'IJzervallei'. In juli 2012 stelde minister Schauvliege voor om aan nog eens 1.420 hectare een beschermd statuut te geven.

Uiteindelijk spraken alle partijen in de Vlaamse regering af om te wachten op de tweede principiële goedkeuring van de instandhoudingsdoelstellingen (IHD’s) voor natuur, die normaal dit voorjaar nog volgt. Dan zal het extra areaal grasland bepaald worden dat bescherming nodig heeft. "Overigens blijkt dat binnen de nu al beschermde historisch permanente graslanden voor sommige Europees beschermde soorten al een 'gunstige staat van instandhouding’ wordt vastgesteld, wat goed nieuws is", merkt het kabinet Schauvliege op.

Het Europees landbouwbeleid verplicht landbouwers het areaal blijvend grasland op bedrijfsniveau minimaal in stand te houden. Navraag bij het kabinet van minister van Landbouw Kris Peeters leert dat in de landbouwstreek de Polders het totaal areaal grasland tussen 2000 en 2008 is gestegen van 22.300 naar 23.879 hectare. Een landbouwer wordt gesanctioneerd indien hij blijvend grasland scheurt zonder de vijfjarige levensduur te respecteren en/of zonder evenveel (blijvend) grasland aan te leggen op een ander perceel. "Een werkwijze die zich effectief en efficiënt bewees", klinkt het.

Niet alle graslanden in de Polders zijn overigens historisch permanente graslanden. Van het totale areaal van 23.879 hectare grasland is maximaal 10.728 hectare historisch permanent grasland. De rest zijn blijvende (vijf jaar of ouder, nvdr.) of tijdelijke graslanden. Het totaal areaal grasland in de Oostkustpolder volstaat om te voldoen aan de IHD's in die regio.

Het kabinet wijst er nog op dat grasland een uitstekende teelt is in het kader van vruchtafwisseling: het draagt bij tot de hoeveelheid humus en het microbieel leven in de bodem. "Het inschakelen van grasland in een teeltrotatie, wat onvermijdelijk het scheuren ervan inhoudt, past dus helemaal in een code van goede landbouwpraktijken", luidt het.

Meer info: Reportage Focus-WTV