Landbouwtop G20 resulteert in aanpak prijsvolatiliteit

De landbouwministers van de G20, de twintig rijkste landen ter wereld, hebben donderdag een akkoord bereikt over de aanpak om de volatiele voedselprijzen te bekampen. Een eerste reactie uit Vlaanderen komt van Vredeseilanden. De ngo is teleurgesteld in de maatregelen en roept de agrovoedingssector op om met nieuwe samenwerkingsmodellen zelf prijsstabiliteit te realiseren.

De afgelopen twee dagen stond voedselzekerheid op de agenda van de G20-landbouwtop in Parijs. Het akkoord wordt als "historisch" bestempeld. Het houdt een pleidooi om de voedselproductie te vergroten met behulp van nieuwe landbouwtechnieken. "Om een wereldbevolking te voeden die tegen 2050 uit 9 miljard mensen bestaat, moet de productie met 70 procent toenemen", is de G20 het eens.

Daarnaast komt er ook een internationaal informatiesysteem (IMAS) voor de landbouwmarkten. "Deze databank moet landen aanmoedigen om hun gegevens te delen", luidde het. De VN-voedsel- en landbouworganisatie (FAO) staat in voor het beheer van de databank. Voedsel dat bestemd is voor humanitaire doeleinden, wordt vrijgesteld van exportbelemmeringen.

De Franse minister van Landbouw Bruno Le Maire beklemtoonde dat het akkoord concrete maatregelen bevat en niet enkel principiële verklaringen. De ministers van Landbouw van de G20 erkennen dat de landbouw op een duurzame manier meer voedsel zal moeten produceren om voedselzekerheid te garanderen. Om ook de volatiliteit van voedselprijzen te bekampen, komen ze met een 'Action Plan on food price volatility and agriculture' dat vijf doelstellingen naar voor schuift.

In de eerste plaats moeten landbouwproductie en -productiviteit omhoog om aan de toenemende vraag naar voedsel en landbouwgrondstoffen te voldoen. Ten tweede moet er meer én meer transparante marktinformatie komen. Bovendien moet het beleid met betrekking tot landbouwgrondstoffen globaal meer gecoördineerd worden. Dit moet het vertrouwen in internationale markten versterken en voedselcrisissen voorkomen of alleszins toelaten dat er adequaat op wordt gereageerd.

Als vierde maatregel wil de G20, vooral in de armste landen, een beter vangnet voor overheden, bedrijven en landbouwers zodat zij periodes van prijsvolatiliteit van landbouwgrondstoffen beter kunnen doorstaan. Tot slot vindt de G20 het noodzakelijk dat markten beter gaan functioneren. Een opdracht voor de ministers van Financiën en de gouverneurs van de centrale banken, aldus de G20.

Rond biobrandstoffen worden geen maatregelen aangekondigd, ondanks het aandringen van ngo's. De productie van deze biobrandstoffen wordt (mee) verantwoordelijk gehouden voor de prijsexplosie bij maïs en rietsuiker. De toename van voedselprijzen zorgde zowel in 2008 als in 2011 in heel wat ontwikkelingslanden voor sociale onrust. Zo'n 900 miljoen mensen lijden aan ondervoeding, terwijl een groeiende middenklasse door de prijsstijgingen zijn koopkracht dramatisch ziet dalen. Landen zagen de kosten voor voedselimport dit jaar al met 21 procent stijgen.

Een eerste reactie uit Vlaanderen op het G20-akkoord komt van Vredeseilanden. De ngo betreurt dat de G20 niet meer maatregelen nam om de prijsvolatiliteit op de wereldvoedselmarkt onder controle te krijgen. Toch moeten boeren en bedrijven uit de voedingssector volgens Vredeseilanden niet blijven wachten tot overheden internationaal tot een akkoord komen. “Met nieuwe samenwerkingsmodellen kunnen zij al een stuk prijsstabiliteit zelf realiseren”, luidt het.

“Buiten de speculanten, verliest immers iedereen bij volatiele prijzen op de voedselmarkt”, zegt Saartje Boutsen van Vredeseilanden. “Boeren hebben geen inkomenszekerheid, maar evengoed kunnen bedrijven uit de verwerkende sector moeilijk vooruit plannen als de prijsvorming onvoorspelbaar is.”

Vredeseilanden vindt het daarom in ieders belang dat er naar nieuwe samenwerkingsmodellen gezocht wordt tussen bedrijven en boeren. “Door nauwer samen te werken en op langere termijn contracten af te sluiten, kunnen vraag en aanbod een stuk beter op elkaar afgestemd worden. Dat betekent een stabielere markt die minder aantrekkelijk is voor speculanten, maar vooral: meer zekerheid over de toelevering voor verwerkende bedrijven en meer inkomenszekerheid voor familiale boerenbedrijven.”

Meer info: Action plan on food price volatility and agriculture