"Kiezen tussen hogere prijzen en subsidies"

"Het systeem van de melkquota heeft in de jaren tachtig en zelfs ook daarna vrij goed gefunctioneerd, maar men vergeet er altijd bij te vermelden dat het niveau van de Europese quota hoger was dan de consumptie. En daar wringt het schoentje", schrijft landbouweconoom en bioboer Bavo Verwimp in een opinieartikel in De Standaard.

In dezelfde krant stelde columnist Lorin Parys enkele dagen geleden dat misschien wel de melkquota aan de basis liggen van de melkcrisis. Met die stelling is Verwimp, die ook lid is van Wervel, het helemaal niet eens. "Het enige probleem is dat er nooit voldoende politieke moed geweest is om de quota te reduceren tot het niveau van wat Europa zelf verbruikt. De beleidsmakers en wellicht ook de zuivelfabrieken hebben altijd hun heil gezocht in de wereldmarkt. En dus moest er een overschot in stand gehouden worden".

"Dat overschot is lang met massale exportsteun op de wereldmarkt gedumpt", gaat Verwimp verder. "Maar nu die exportsubsidies langzaam maar zeker verdwijnen, wordt de afhankelijkheid van die wereldmarkt sterk bepalend voor de melkprijs, ook voor de melk die niet uitgevoerd wordt. Want het is precies dat overschot aan melk dat onze prijzen bepaalt, ook de interne prijs. En als die wereldmarktprijs in korte tijd wordt gehalveerd, gaan de poppen natuurlijk aan het dansen".

Verwimp is voorstander van een quotumsysteem dat afgestemd wordt op de vraag. "Dat zo'n systeem goed kan functioneren, moet je maar eens vragen aan de Canadese boeren. Misschien moeten de boeren dan wel wat minder melk produceren, en misschien moeten de quota op termijn dan wel wat verschoven worden zodat ook Oost-Europese landen aan de bak komen, maar dan kan men tenminste een redelijke prijs afdwingen".

En als de boeren een goede prijs krijgen, kunnen ze het eventueel zelfs stellen zonder subsidies, redeneert Verwimp. "Maar het is het een of het ander. Ofwel moet er geproduceerd worden onder de kostprijs en is er een aanvulling nodig met subsidies. Ofwel zijn er hogere prijzen, en dan zonder tussenkomst van de staat. De boeren zullen ongetwijfeld dat laatste kiezen, maar het is de vraag wat de verwerkende industrie daarvan denkt. Want dan komen haar marges in het gedrang". 

"De vraag is dus wie er werkelijk baat heeft bij een systeem met lage prijzen, al dan niet aangevuld met subsidies. Het hoeft niet te verbazen dat organisaties zoals de wto zich koste wat het kost verzetten tegen vormen van aanbodbeheersing, zoals de melkquota. Alles moet ten dienste staan van de lage prijzen, en hun heilige koe, de 'vrije' markt. Maar dat systeem werkt nu eenmaal niet als het over landbouw en voedsel gaat, want de melkproductie van een koe leg je nu eenmaal niet stil zoals een fabrieksband", besluit Verwimp.