Hoe beschermt gezonde bodem tegen klimaatopwarming?

In maart en april voert de Vlaamse overheid een mediacampagne om het belang van een gezonde bodem te onderstrepen en het Internationaal Jaar van de Bodem niet zomaar te laten passeren. De campagne is opgebouwd rond een aantal opmerkelijke verhalen die aantonen dat de bodem een veel grotere rol speelt dan je op het eerste gezicht zou denken. Een gezonde en veerkrachtige bodem is bijvoorbeeld van onschatbare waarde in de strijd tegen de extreme weersomstandigheden die klimaatverandering met zich meebrengt. De bodem bevat dubbel zoveel koolstof als de lucht rondom ons. Al die koolstof in de bodem draagt niet bij aan de opwarming van de aarde.

Hoe beschermt een gezonde bodem ons tegen de opwarming van de aarde? Hoe kan een gezonde bodem kanker genezen? Hoe zorgt een gezonde bodem voor meer buurtgevoel? Hoe zorgt een propere bodem voor meer werkgelegenheid? Het antwoord op al die vragen krijgen we van de Vlaamse overheid naar aanleiding van een mediacampagne ter gelegenheid van het Internationaal Jaar van de Bodem. De campagne is een initiatief van OVAM, het Departement Leefmilieu, de Vlaamse Land- en Milieumaatschappij, onderzoeksinstituut INBO, het Agentschap voor Natuur en Bos en het Departement Landbouw en Visserij. Op 22 april volgt een publiek debat over het thema bodem in aanwezigheid van Vlaams minister Joke Schauvliege.

Het antwoord op de eerste vraag – hoe beschermt de bodem tegen klimaatopwarming – volgt reeds via het Departement Leefmilieu. De bodem heeft een regulatiefunctie die ons beschermt tegen extreme weersfenomenen. Bij hevige neerslag werkt hij als een spons die water opneemt, vasthoudt, laat doorsijpelen naar diepere lagen en ook nog eens filtert. Op die manier beschermt de bodem bij zware onweersbuien tegen overstromingen en modderstromen. Door het water vast te houden, kan onze bodem toch nog water en voedsel geven aan planten en gewassen in lange periodes van droogte.

Door koolstof vast te leggen in de bodem wordt klimaatopwarming vermeden. Planten halen CO2 uit de lucht en houden die vast. Sterft de plant, dan neemt de bodem een deel van deze koolstof op. Naast planten zorgen ook andere organische materialen zoals compost, organische mest en dode organismen voor heel wat koolstof in de bodem. Deze organische koolstof speelt een hoofdrol in de veerkracht en vruchtbaarheid van de bodem. En al die koolstof in de bodem draagt ondertussen niet bij aan de opwarming van de aarde. Onze bodem vervult dus heel wat functies om het ecologisch evenwicht in stand te houden. Wanneer bodems afgedicht worden, gaan al deze functies verloren.

Omdat de bodem enorm belangrijk is en ons zoveel diensten bewijst, zet de Vlaamse overheid zich al 20 jaar in om onze bodem zo gezond en veerkrachtig mogelijk te houden. Zo kwam ook het Bodemdecreet tot stand, dat enerzijds focust op bodemsanering en anderzijds op het beschermen van alle functies van onze bodem. Omdat 2015 door de VN werd uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de Bodem gaat de Vlaamse overheid nog een stapje verder om de aandacht te vestigen op het belang van een goede bodemkwaliteit. Een heel jaar lang organiseert ze acties rond vier verrassende thema's waarop onze bodem invloed heeft: gezondheid, economie, leefomgeving en innovatie.

Meer info: Bodembewust.be