Één arbeidsongeval per dag in Vlaamse landbouwsector: "Bij één op de vijf met blijvende gevolgen"
nieuwsIn 2024 zijn er 364 arbeidsongevallen geregistreerd op Vlaamse landbouwbedrijven. Dat blijkt uit een rapport van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij, gebaseerd op cijfers van het Federaal Agentschap voor Beroepsrisico’s (FEDRIS). In 160 gevallen was de werknemer tijdelijk arbeidsongeschikt, terwijl 74 ongevallen zelfs leidden tot een blijvende onbeschikbaarheid.
Gemiddeld vindt er dagelijks één ongeval plaats in de Vlaamse agrarische sector. “De cijfers tonen aan dat het risico op arbeidsongevallen in de landbouw structureel hoog blijft”, zegt Mieke Sevenans, preventieadviseur bij Prevent Agri, dat instaat voor arbeidsveiligheid in de Vlaamse land- en tuinbouw.
Bij ongeveer een derde van de gevallen blijft het ongeval zonder gevolgen, maar in de meerderheid zijn er – al dan niet blijvende – consequenties. Ruim vier op de tien slachtoffers waren tijdelijk arbeidsongeschikt, terwijl 20 procent van de ongevallen resulteerde in blijvende onbeschikbaarheid.
Werkelijke cijfers waarschijnlijk hoger
Prevent Agri benadrukt dat de werkelijke cijfers waarschijnlijk nog hoger liggen. Het rapport omvat enkel ongevallen waarbij een werknemer betrokken was; ongevallen met bedrijfsleiders of seizoenarbeiders zijn niet meegenomen. “Omdat vaak de bedrijfsleiders de risicovolle taken uitvoeren, leidt dit tot een onderschatting van het werkelijke risico”, aldus Sevenans.
Veel ongevallen gebeuren bij dagelijkse taken. Omdat ze zo vertrouwd zijn, sluipt er vaak nonchalance in
Oorzaken van ongevallen
Landbouw behoort tot de sectoren met een bovengemiddeld risico, wat samenhangt met de aard van het werk. De meeste ongevallen gebeuren door verlies van controle over een machine, vervoermiddel, gereedschap, voorwerp of dier. Ook valpartijen door uitglijden of struikelen vormen een aanzienlijk risico.
“Veel ongevallen gebeuren bij dagelijkse taken zoals werken met machines, verplaatsingen op het erf en onderhoudswerk. Omdat deze taken zo vertrouwd zijn, sluipt er vaak nonchalance in”, legt Prevent Agri uit. “Bij werknemers komt daar nog bij dat ze soms met onbekende machines of situaties werken. Tijd- en werkdruk, vermoeidheid, routine en onvoldoende instructies maken deze risico’s hardnekkig.”
Preventie bij machines en dieren
Prevent Agri benadrukt dat bij gebruik van machines een goed onderhoud, afschermingen en veilig gebruik cruciaal zijn, zeker bij oudere toestellen. “Voor werknemers liggen er bijkomende kansen in duidelijke instructies, opleiding en toezicht, bijvoorbeeld op het correct dragen van beschermingsmiddelen. Bij het omgaan met dieren draait preventie vooral rond opleiding, vaste routines en het juist inschatten van gedrag, zeker bij runderen.”
‘Verkeerde bewegingen’ vaak onderschat
De top drie van meest voorkomende oorzaken wordt afgesloten door ‘verkeerde bewegingen’ of bewegingen zonder fysieke belasting. “Verkeerde bewegingen veroorzaken veel letsel en uitval”, zegt Prevent Agri. “Ze worden vaak gezien als onvermijdelijk, terwijl ze vaak samenhangen met ergonomie, werkorganisatie en vermoeidheid. Vooral bij repetitief werk of tijdens piekperiodes zoals oogst en planten zien we dat dit type ongeval snel toeneemt.”
Veilig werken begint op de werkvloer
Ruim driekwart van alle ongevallen gebeurt op de onderneming zelf of op een vestiging ervan. “Kleine ingrepen en een veilige werkorganisatie kunnen soms al een groot verschil maken”, vertelt Sevenans. “Dat kan door het erf overzichtelijk en goed verlicht te houden, het werk te plannen, tijdsdruk en vermoeidheid te vermijden en consequent aangepaste persoonlijke beschermingsmiddelen te gebruiken.”
Prevent Agri benadrukt tot slot dat veilig werken een gedeelde verantwoordelijkheid is. “Werkgevers moeten zorgen voor veilige omstandigheden, werknemers voor veilig gedrag binnen die context.”
Bron: Eigen berichtgeving
Beeld: Prevent Agri
