Geen verdere daling antibioticumgebruik bij Deens vee

Het antibioticumgebruik in de Deense veehouderij is in 2013 opnieuw gestegen (+4%), voornamelijk door een groter verbruik bij varkens, pluimvee en huisdieren. De Deense varkens kregen 78 procent van alle antibiotica voor diergeneeskundig gebruik toegediend, meldt het branchemedium PigProgress. De stijging doet wat afbreuk aan de voorbeeldstatus van de Deense veehouderij inzake rationeel antibioticumgebruik. Deze zomer werd in het wetenschappelijk tijdschrift Environmental Health Perspectives nog lovend geschreven over de strenge Deense aanpak van het resistentieprobleem.

Net zoals het BelVetSAC-rapport ieder jaar een overzicht geeft van het veterinair antibioticumgebruik in ons land doet het DANMAP-rapport dat in Denemarken. Voor 2013 bevat dat rapport geen onverdeeld goed nieuws. De Denen hebben het diergeneeskundig gebruik van voor de humane geneeskunde belangrijke antibiotica nog steeds goed onder controle. In zijn totaliteit steeg het antibioticumgebruik in de veehouderij en bij huisdieren evenwel met vier procent.

Denemarken heeft een erg grote varkensstapel (varkensbedrijven staan in voor 84% van de Deense vleesproductie, nvdr.) zodat het merendeel van het antibioticumgebruik voor rekening van deze sector is. In 2013 werd 78 procent van de antibiotica op varkensbedrijven gebruikt, 10 procent op rundveebedrijven, vier procent door nertsenfokkers, drie procent in de aquacultuur en een even groot percentage door eigenaars van huisdieren. Slechts één procent van het veterinair antibioticagebruik in Denemarken is toe te schrijven aan pluimveebedrijven.

Ondanks een toename van zes procent in de varkenshouderij is het antibioticumgebruik nog steeds 12 procent lager dan in 2009. Toch maakt het National Food Institute zich zorgen en wordt de hoop uitgedrukt dat de sector deze trendbreuk opnieuw kan omkeren. In de pluimveehouderij steeg het antibioticumgebruik in één jaar tijd zelfs met 57 procent, maar dat zou voor een deel te wijten zijn aan de natte winter die kalkoenenbedrijven met meer ziektegevallen confronteerde. De relatieve stijging oogt dan wel spectaculair slecht, in aantal kilogram actieve stof blijft de pluimveehouderij de kleinste antibioticumverbruiker.

De jongste evolutie is een tegenvaller voor de Denen, die tot hiertoe met succes een strenge aanpak inzake antibiotica etaleerden. In de strijd tegen overmatig en onoordeelkundig antibioticumgebruik staat Denemarken te boek als één van de meest voorbeeldige leerlingen van de Europese klas. Bij het begin van de zomer werd dat nog eens in de verf gezet door een artikel in het wetenschapsblad Environmental Health Perspectives waarin de Deense aanpak beschreven werd.

Tussen 1992 en 2008 halveerde het antibioticumgebruik bij Deense varkens, lezen we. Toch steeg de productie van zeugenbedrijven van 18,4 miljoen biggen in 1992 naar 27,1 miljoen biggen in 2008. Het sterftecijfer in de varkenssector begon te stijgen in 1994 maar daalde weer vanaf 2004 om in 2008 uit te komen op hetzelfde niveau als in 1992, een tijdperk waarin antibiotica overvloedig ingezet werden. Het totaalverbod op ander dan diergeneeskundig gebruik – als groeibevorderaar dus – dateert in Denemarken van 1999.