EU-steun voor varkensvleesopslag is maat voor niets

In Vlaanderen hebben zes vleesbedrijven gebruikgemaakt van de (intussen stopgezette) Europese subsidie voor tijdelijke opslag van varkensvlees. In totaal werd 1.836 ton varkensvlees vanuit Vlaanderen aangemeld voor steun, wat drie procent is van de totale hoeveelheid varkensvlees die in Europa in de vriezer ging. Vlaams minister van Landbouw Joke Schauvliege voorspelde dat de steun voor opslag geen mirakeloplossing zou zijn en dat is ook gebleken. “Er is weinig of geen positieve impact op de marktsituatie geweest”, laat ze volksvertegenwoordiger Jos De Meyer weten. De minister verwacht meer heil van de promotie van varkensvlees door VLAM op verre markten. Daarvoor heeft Vlaanderen 850.000 euro ontvangen van Europa.

De Europese steun voor private opslag van varkensvlees, bedoeld als remedie voor de marktcrisis, werd op 9 maart van kracht en heeft zeven weken gelopen. In Vlaanderen is er beperkt gebruik van gemaakt, door zes vleesbedrijven die samen 1.836 ton varkensvlees van de markt halen en tijdelijk, meestal voor een periode van drie maanden, in de koelcel bewaren. “In de zeven weken dat de EU-maatregel gold is de prijs van varkensvlees niet substantieel gestegen. Recent is er zelfs opnieuw een prijsdaling”, constateert Vlaams landbouwminister Joke Schauvliege. Een positief markteffect was er dus zeker niet, al is het volgens de minister de vraag hoe de markt gereageerd zou hebben zonder steunmaatregelen.

Naar aanleiding van de vraag van Vlaams parlementslid Jos De Meyer (CD&V) verduidelijkte Schauvliege in de commissie Landbouw dat de EU-steun niet naar varkenshouders gaat, maar naar slachthuizen, uitsnijderijen en vleesgroothandelaars die kosten maken om het vlees maandenlang te bewaren. Het positieve effect voor de varkenshouders moest hem in een betere varkensprijs zitten, maar die kwam er dus niet. De Belgische varkensprijs ligt bijna tien procent onder het meerjarige gemiddelde.

Momenteel is er een groot aanbod varkensvlees in Europa en dat drukt op de prijs. “De verwachting is dat die situatie nog de rest van 2015 zal aanhouden”, zegt Schauvliege, maar de minister heeft niet alleen slecht nieuws voor de producenten. Begin dit jaar is een promotiecampagne van VLAM goedgekeurd door de Europese Commissie. Daardoor is er de komende drie jaar extra promotiebudget voor varkensvlees. “Promotie die vooral zal gebeuren in Aziatische landen en Australië. We hebben daarvoor 850.000 euro ontvangen van Europa”, vertelt Joke Schauvliege.

Als volksvertegenwoordiger voor Groen plaatst Bart Caron in Knack vraagtekens bij de manier waarop de varkenscrisis wordt aangepakt, met schaalvergroting en subsidies. Hij vindt dat onze boeren bevrijd moeten worden uit de wurggreep van veevoederfabrikanten, banken en grootdistributie. “De uitweg ligt in een afbouw van de varkensstapel en een grondgebonden veehouderij die lokale, duurzame en kwaliteitsvolle producten centraal zet.”

Caron is geen fan van het exportgerichte landbouwbeleid van de Vlaamse regering omdat het volgens hem leidt tot een uitzichtloze spiraal van overproductie en prijsdalingen. “Terwijl de binnenlandse vleesconsumptie jaar na jaar daalt, blijft de productie toenemen. Nu al wordt 70 procent van ons varkensvlees geëxporteerd, tot in Zuid-Korea en Japan.” Hij doet een aantal voorstellen waarvan hij hoopt dat de regering ze oppikt om te vermijden dat een nieuwe lichting boeren de boeken neerlegt of als 'working poor' door het leven gaat.