EU en VS zetten onderhandelingen over vrijhandel verder

Een 100-tal Amerikaanse functionarissen zal volgende week naar Brussel afzakken voor de vierde onderhandelingsronde over het nieuwe trans-Atlantische vrijhandelsakkoord tussen de VS en de Europese Unie (TTIP). Beide partijen hopen te landen in 2015. Bart Staes, Europees Parlementslid voor Groen, doet een oproep naar de Vlaamse lijsttrekkers voor de Europese verkiezingen om het handelsakkoord te verwerpen.

Na drie opwarmingsrondes waarbij de delegaties voornamelijk elkaars standpunten leerden kennen, zal er nu in verschillende thematische groepen aan de slag worden gegaan. Op de agenda staan voornamelijk de toegang tot de markt en een daling van de douanerechten. De Europese Commissie, die de onderhandelingen namens de lidstaten voert, vindt het laatste aanbod van de Amerikanen zeer ontoereikend. Europa mikt voorts op een betere toegang voor de Europese bedrijven tot Amerikaanse overheidsaanbestedingen. Nu gelden daar veelal protectionistische clausules ("Buy American"). Europa verwacht toegevingen van zowel de federale overheid als de Amerikaanse staten.

Andere onderhandelingspunten zijn landbouw, de financiële markten en energie. Een Europese verantwoordelijke ontkende alvast niet dat deze punten "moeilijk" zullen zijn. Wat niet op de agenda staat zijn de gevoelige onderwerpen over de bescherming van investeringen en de oprichting van instanties die geschillen tussen landen en private investeerders moeten beslechten. Daarover volgt eerst intra-Europees overleg.

De Commissie organiseert overigens komende woensdag 12 maart een ontmoeting met vertegenwoordigers van de bedrijfswereld en het middenveld om wat meer transparantie te bieden over de onderhandelingen met de VS, die in uiterste discretie gebeuren. Sommige ngo's vrezen dat de onderhandelaars te veel toegevingen aan de grote bedrijven zullen doen.

In aanloop van de verkiezingen van 25 mei doet Europees Parlementslid Bart Staes een oproep naar de andere Vlaamse lijsttrekkers voor de Europese verkiezingen om het handelsakkoord tussen de EU en de VS zoals het nu onderhandeld wordt, te verwerpen. Volgens hem gaat het om veel meer dan enkel handel. Het gaat ook over voedselveiligheid, consumentenbescherming, milieu, privacy, gezondheid en de bescherming van de werknemers.

“Het op elkaar afstemmen van twee interne markten die volgens een fundamenteel andere logica zijn opgebouwd, zal een enorme impact hebben op ons samenlevingsmodel en democratisch besluitvormingsproces", argumenteert Staes. “Als Brussel en Washington een akkoord vinden over het TTIP, zal het Europees Parlement gevraagd worden om het in zijn geheel goed te keuren. Het akkoord bijsturen zal dus niet kunnen, het wordt een eenvoudige 'ja' of 'neen'.”

Staes ondetekende donderdagavond een principeverklaring die stelt dat hij geen verdrag kan steunen dat "niet transparant onderhandeld wordt en afgestemd wordt op de belangen van de grote bedrijfslobbies". Andere bezwaren die hij opwerpt zijn onder meer dat multinationals "de macht zullen krijgen om staten aan te klagen voor regelgeving die dient om hun burgers of milieu te beschermen".

Volgens hem veroorzaakt het verdrag een "race to the bottom op het vlak van sociaal-economische regelgeving in Europa en Amerika voor zeer overschatte economische winsten voor enkele multinationals". Het EU-VS vrijhandelsakkoord ondermijnt in zijn ogen de democratie en bedreigt de Europese regelgeving.