EFSA schaaft aan zijn risicobeoordeling van pesticiden

De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA verbetert zijn risicobeoordeling van gewasbeschermingsmiddelen op drie vlakken. Vooral de doorbraak in het beoordelen van het gecombineerd risico van blootstelling aan meerdere pesticidenresiduen in voeding springt in het oog. Daarnaast verschijnen er aangepaste handleidingen waarmee pesticiden beter gescreend kunnen worden op hun risico's voor bijen en waterorganismen.

Tot op heden was EFSA enkel bedreven in het screenen van de gevaren van de verschillende actieve stoffen afzonderlijk. Daar lijkt nu verandering in te komen want EFSA maakt bekend dat het een nieuwe methode ontwikkelde om qua risico vergelijkbare groepen van pesticiden op hun gevaren voor de menselijke gezondheid te beoordelen. Dit is een belangrijke tussenstap vooraleer de Europese experten zich een beeld kunnen vormen van het gecombineerd effect van verschillende pesticiden samen. Vandaag is niet duidelijk of er zoiets bestaat als een 'combitoxeffect'.

EFSA is verantwoordelijk voor de evaluatie van bestaande en nieuwe actieve stoffen van gewasbeschermingsmiddelen die in de EU gebruikt (zullen) worden. Naast het risico voor de menselijke gezondheid buigen de wetenschappers van EFSA zich met de steun van experten uit de lidstaten ook over de milieurisico's. In dat kader werden de voorbije weken nieuwe handleidingen gepubliceerd die op nationaal en Europees niveau een betere risicobeoordeling toelaten voor bijen en waterorganismen. Met die laatsten worden vissen, amfibieën, ongewervelden en planten bedoeld.

Wat de handleiding voor bijen betreft werden specifieke hoofdstukken geschreven voor solitaire bijen en hommels. Het verschil met honingbijen zit hem in de grotere onzekerheid door het gebrek aan juiste sterftecijfers bij populaties solitaire bijen en hommels. Daarom wordt een extra veiligheidsmarge ingebouwd voor het geval deze soorten gevoeliger zouden zijn voor blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen.

Verder moet een nieuwe en preciezere rekenformule uitmaken of het risico dat honingbijen lopen bij blootstelling aanvaardbaar is. En ontwikkelden de experten van EFSA een model dat inzicht verschaft in het risico dat bijen lopen wanneer ze in aanraking komen met minder hoge doses pesticiden die hen niet meteen doden. De wetenschappers zitten hier zelf nog met vragen aangezien de resultaten van laboproeven niet volledig overeenstemmen met de sublethale effecten die bijenkolonies op het terrein tonen.

Meer info: EFSA cumulative assessment, aquatic organisms & bees