Eerste Internationale Dag van de Bossen op 21 maart

21 maart zal dit jaar voor het eerst volledig in het teken van het bos staan. Met de Internationale Dag van de Bossen wil de Verenigde Naties het duurzaam beheer, het behoud en de duurzame ontwikkeling van bossen onder de aandacht brengen. In Europa moet de European Timber Regulation (EUTR) er sinds maart voor zorgen dat het geïmporteerde hout van legale oorsprong is.

De Internationale Dag van de Bossen moet ons volgens de Verenigde Naties doen beseffen hoe belangrijk bossen zijn voor onze planeet. Ze bezorgen ons hout, voedsel en medicijnen en herbergen naar schatting 80 procent van alle biodiversiteit op het land. Vandaag worden bossen hoofdzakelijk bedreigd door illegale houtkap. Jaarlijks gaat 13 miljoen hectare bos verloren door ontbossing en bosdegradatie, namelijk het uitdunnen van bossen waardoor de kwaliteit ervan achteruit gaat.

Vooral de ontbossing van regenwouden heeft verregaande gevolgen: dagelijks sterven er door de ontbossing van ongerept regenwoud naar schatting 100 dier- en plantensoorten uit. Daarnaast vormt de aantasting van bossen en hun levensnoodzakelijke functies, zoals het zuiveren van water, een belangrijke bedreiging voor al het leven op aarde zoals we het kennen.

De strijd tegen illegale houtkap is een concreet voorbeeld van hoe we bossen beter kunnen beschermen. Een stap in de richting van een duurzamer beheer van de bossen, is de nieuwe European Timber Regulation (EUTR), of de Europese Houtverordening, die begin maart in werking is getreden. Bedrijven die hout(producten) op de Europese markt willen verhandelen, zullen voortaan moeten kunnen aantonen dat zij de nodige maatregelen hebben genomen om er zeker van te zijn dat hun hout van legale oorsprong is.

Tot hiertoe gebeurden de controles van hout afkomstig van bedreigde houtsoorten in het kader van het CITES-verdrag (Convention on International Trade on Endangered Species). De invoer in de Europese Unie van tropisch hout dat beschermd wordt door het CITES-verdrag is onderworpen aan een dubbele controle, zowel aan import- als aan exportzijde.

Nieuw zijn de FLEGT-vergunningen die eind dit jaar in werking zullen treden. FLEGT (Forest Law Enforcement Governance and Trade) vormt het kader waarbinnen Vrijwillige Partnerschapsakkoorden (VPA's) tussen de Europese Unie en een houtuitvoerend land worden afgesloten. Voorlopig hebben al zes houtuitvoerende landen zo’n akkoord gesloten, en daar zouden er in de nabije toekomst nog heel wat bijkomen.

De Belgische houthandelaars en alle andere actoren uit de houtsector hebben er zich sinds 2011 toe verbonden om het aandeel hout(producten) uit duurzaam beheerde bossen in hun aanbod te verhogen van 15 procent naar minstens 35 procent tegen 2018. Wie op zoek is naar tuinmeubelen, parket of papier van hout afkomstig uit duurzaam beheerde bossen, herkent deze producten aan het FSC- of PEFC-label.

In Vlaanderen is onder andere BOS+ erg begaan met het lot van onze bossen. De ngo vindt dat we niet genoeg stil staan bij de pracht en het nauwelijks te overschatten belang van onze bossen. “De Vlaamse bosoppervlakte is bescheiden maar de ecologische waarde is in verhouding veel groter,” klinkt het. BOS+ plantte dit najaar meer dan 80.000 bomen, dankzij de hulp van vele gemeenten, scholen, bedrijven en organisaties.