Een derde van onze bossen acuut bedreigd

Uit een studie van het Agentschap voor Natuur en Bos blijkt dat 20.000 hectare bos kwetsbaar en acuut bedreigd is. Vlaams minister van Leefmilieu en Natuur, Joke Schauvliege liet al weten de gebieden beter te willen beschermen. Natuurorganisaties reageren sceptisch: "We wachten nog altijd op concrete maatregelen."

Vlaanderen telt 63.000 hectare zonevreemd bos. Meer dan 20.000 hectare daarvan is zeer waardevol en mogelijk met kap bedreigd omdat ze in woon-, industrie- of landbouwgebied liggen. Dat blijkt uit een studie van het Agentschap voor Natuur en Bos. Vlaams minister van Leefmilieu en Natuur Joke Schauvliege kondigde aan voor extra bescherming te willen zorgen, maar schoof tegelijkertijd de hete aardappel door naar collega Philippe Muyters: "De sleutel ligt bij ruimtelijke ordening."

In de nasleep van de commotie rond de kap van het historisch stukje Ferrarisbos in Wilrijk, beloofde Schauvliege met een actieplan te komen. Een ANB-studie wees uit dat 20.811 hectare benoemd is als ecologisch zeer waardevol, kwetsbaar en mogelijk met kap bedreigd. De meeste van die bossen liggen in agrarisch gebied (8.400 ha), woonparken (4.280 ha) en gebieden voor verblijfsrecreatie (1.866 ha). 423 hectare ligt in industriegebied.

4.065 hectare bos staat omschreven als Ferrarisbos. Dit wil zeggen dat ze al voorkomen op de Ferrariskaarten uit het einde van de 18de eeuw, zoals het bos in Wilrijk dat werd gekapt. Schauvliege engageert zich nu om voor deze 20.000 ha aan 'topbossen' prioritair beschermende maatregelen te nemen. "Eerst en vooral heb ik aan het Agentschap Natuur en Bos gevraagd om op basis van deze inventaris veel, veel strenger te zijn bij het beoordelen van aanvragen tot ontbossing."

"Om echt zeker te zijn dat we deze bossen kunnen behouden, zal ik daarom met mijn collega van Ruimtelijke Ordening Philippe Muyters overleggen om zo veel mogelijk van deze bossen als groengebied in te kleuren. Een bestemmingswijziging is noodzakelijk en dat is zijn bevoegdheid", schermt Schauvliege. Maar ze geeft ook aan dat alle 20.000 hectare beschermen moeilijk wordt. "1.387 hectare kwetsbaar zonevreemd bos ligt in woongebied, goed voor 25.000 woningen. En wat met bedrijven die willen uitbreiden of anders naar het buitenland vertrekken?", vraag Schauvliege zich af.

Natuurorganisaties reageren argwanend op de beloftes van Schauvliege. Bert De Somviele, directeur van Bos+, wil eerst daden zien: "Schauvliege houdt nog heel wat slagen om de arm. Er moeten echte beleidskeuzes worden gemaakt. Welke bossen gaan we nu echt beschermen en welke niet? Zal het echt gaan om 20.000 hectare? Of zal het veel minder zijn? Daarop heb ik nog altijd geen antwoord gekregen. Er zijn nochtans genoeg beleidsinstrumenten om deze bossen onverkort te beschermen."

Frederik Mollen, expert Ruimtelijke Ordening bij Natuurpunt, gunt de minister nog wat tijd: "We zijn blij dat ze de problematiek heeft onderzocht, maar we wachten nog altijd op concrete maatregelen." Volgens Martin Hermy, hoogleraar bos, natuur en landschap aan de KU Leuven, treuzelt de Vlaamse regering best niet te lang. "Veel bosplanten staan op het punt om te verdwijnen. We moeten de waardevolle bossen net uitbreiden om de druk op de planten te ontnemen. Bovendien hebben we nog een schuld af te betalen door de zware versnippering van de bossen in het verleden."