Consensus over aanpassing teelttechnieken tegen erosie

De regels op vlak van erosiebestrijding worden vanaf volgend jaar strenger. "Niets te vroeg", oordeelt Vlaams volksvertegenwoordiger Jurgen Vanlerberghe, "want aan het huidige tempo hadden we nog 80 jaar werk om het probleem de wereld uit te helpen." Op (zeer) sterk erosiegevoelige percelen moeten boeren hun teelttechniek aanpassen. De maatregelen worden stapsgewijs, van 2014 tot 2018, ingevoerd.

Sp.a-parlementslid Jurgen Vanlerberghe vroeg in de commissie Landbouw van het Vlaams Parlement naar de stand van zaken in het erosiebeleid. Erosie heeft door modderstromen en het baggeren van waterlopen een hoge maatschappelijke kost. Bovendien berokkent het landbouwers opbrengstverlies en zien ze de kwaliteit van de bodem achteruitgaan.

Minister-president Kris Peeters is zo goed als klaar met een aantal nieuwe maatregelen in een ministerieel besluit te gieten. Vanaf 2014 zullen de maatregelen geleidelijk aan uitgerold worden, om tegen 2018 volledig operationeel te worden. Daarover is een algemene consensus bereikt tussen de administraties van de bevoegde ministers Peeters en Schauvliege enerzijds en de landbouworganisatie anderzijds.

Volgens Vanlerberghe komen de strengere maatregelen geen moment te vroeg: "In een aantal Vlaamse regio’s zoals Haspengouw, de Vlaamse Ardennen of het West-Vlaams Heuvelland zijn de landbouwpercelen sterk onderhevig aan bodemerosie. Op de akkergronden in deze regio’s spoelt op de meest erosiegevoelige percelen meer dan 10 ton grond per hectare per jaar af. Bovendien blijkt uit studies dat het huidig Vlaams erosiebeleid onvoldoende resultaten oplevert. We zien dat op vandaag 14 procent van de voornaamste erosieproblemen zijn opgelost, concreet betekent dit dat we aan het huidige tempo nog bijna 80 jaar werk hebben."

Daarom wordt het aantal percelen uitgebreid waarop erosiemaatregelen verplicht zijn. Vandaag gaat dat om 10.000 hectare met een zeer hoge erosiegevoeligheid. Vanaf volgend jaar geldt dat ook voor de hoog erosiegevoelige percelen (40.000 hectare, de rode percelen op de erosiegevoeligheidskaart). De overheid legt het accent op maatregelen die de problemen aanpakken bij de bron, wat neerkomt op voorkomen dat de 'bouwlaag' afstroomt. Concreet zullen landbouwers op erg erosiegevoelige percelen hun teelttechniek moeten aanpassen.

"Er wordt met het maatregelenpakket gedifferentieerd in functie van de erosiegevoeligheid van de teelt", legt minister-president Kris Peeters uit. "Voor aardappelpercelen, die door de ruggenteelt erosiegevoeliger zijn, zullen de maatregelen wat strenger zijn. Met een juiste teeltkeuze kan een landbouwer al heel wat opvangen, maar formele teeltverboden zijn maximaal vermeden." Gelet op de aanpassingen die bepaalde technieken vragen bij landbouwers en loonwerkers worden de maatregelen stapsgewijs ingevoerd tussen 2014 en 2018.

De betrokken administraties bereiden nu het sensibiliseren en voorlichten van de landbouwers voor. Peeters is ervan overtuigd dat met de op stapel staande maatregelen heel wat erosie vermeden zal worden. Hij staaft dat met het voorbeeld van niet-kerende bodembewerking, dat de grondafspoeling tot 85 procent kan verminderen. Steunregelingen voor de gevolgen van erosie, wat nooit volledig te voorkomen is, blijven wel bestaan binnen het Vlaamse plattelandsbeleid.

Vanlerberghe vindt de keuze om erosie aan de bron te bestrijden een juiste beslissing. "Ik hoop dat het uitgebreide overleg met de landbouworganisaties zal zorgen voor een groot draagvlak bij de individuele landbouwers. Immers, deze landbouwers hebben er ook zelf alle belang bij dat hun vruchtbare teelaarde niet massaal afspoelt. En uiteraard heb ik er begrip voor dat je nieuwe teeltechnieken niet van de ene dag op de andere kunt invoeren, en er daarom overgangsmaatregelen uitgewerkt worden. Maar ze mogen niet als excuus gebruikt worden om de eerste jaren helemaal niets te doen."