Vlaanderen gaat weidevogels, vleermuizen en otters extra beschermen

Drie van de goedgekeurde projecten moeten onder meer de migratieknelpunten voor otters wegwerken. De focus ligt op het Regionaal Landschap Kempen en het Maasland. Daar worden deze dieren bij hun verplaatsing gehinderd of tegengehouden door bovengrondse obstakels zoals wegen, spoorlijnen of waterlopen. "De projecten die we vandaag ondersteunen, versterken zowel de biodiversiteit als de leefgebieden van soorten die het moeilijk hebben in Vlaanderen. Voor de otter is het wegwerken van barrières cruciaal. Veilige doorgangen maken letterlijk het verschil tussen leven en dood", zegt minister Brouns.

Niet alleen de goedgekeurde subsidies zorgen voor de nodige financiële steun. Er is ook het project ' Otter over de grens' van Interreg Vlaanderen-Nederland. Zo worden 15 van zulke knelpunten langs Limburgse waterlopen aangepakt. Dat gebeurt op geselecteerde locaties langs verscheiden beken. Op locaties waar otters vaak het leven laten wanneer ze bovengronds moeten oversteken, komen er looprichels. Dat zijn kunstmatige oevers die de dieren boven het waterniveau een droge doorgang bieden, ook bij hoge waterstand. Die ingrepen zorgen ervoor dat otters zich opnieuw veilig en ononderbroken kunnen verplaatsen.

De otter verdween in de jaren '60 in Vlaanderen, maar duikt de laatste jaren opnieuw op in Limburg. "In de regio werden al otters waargenomen, onder meer in de Lossing en aan de Maas in Heppeneert. Met deze gerichte maatregelen maken we het leefgebied klaar zodat de soort zich hier op termijn definitief kan vestigen", zegt Ignace Schops, directeur van het Regionaal Landschap Kempen en Maasland.

Een nest op uw perceel?

De bescherming van weidevogels is minder nieuw in Vlaanderen. De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) zorgt al langer voor de bescherming van nesten. "Heel wat akker- en weidevogels kiezen een goed plekje op de grond om te broeden. Zoals de wulp die elk jaar terugkeert naar hetzelfde grasland, of een grauwe gors die zijn nest bouwt in een akker met luzerne. Prachtig om te zien, maar niet zonder risico. Want zo'n nest kan makkelijk verloren gaan als roofdieren het vinden,  of als het perceel gemaaid wordt. Daarom is het belangrijk dat landbouwers weten dat ze ons kunnen contacteren," aldus Naomi Van Brabant, bedrijfsplanner bij de Vlaamse Landmaatschappij. “Ze kunnen begeleiding krijgen én een vergoeding aanvragen bij het Agentschap voor Natuur en Bos om het nest te beschermen."

Soms merkt een landbouwer een broedgeval op en belt zelf naar zijn of haar bedrijfsplanner. “Dat is eigenlijk het ideale scenario," zegt Naomi. “Zeker bij soorten zoals wulp of grauwe gors is bescherming verplicht. In dat geval wordt het nest gemarkeerd of afgezet en wordt er door Natuur en Bos een compensatie voorzien voor het stuk perceel dat tijdelijk niet bewerkt mag worden." Niet elke vogelsoort heeft formele bescherming nodig. Maar voor een aantal soorten – zoals wulp, grauwe gors, grutto, kwartelkoning, velduil en kiekendieven – is dat wél het geval. In 2024 beschermden 53 landbouwers in Vlaanderen zo samen 80 nesten, waarvoor ze een vergoeding ontvingen.