België haalt Europese fijnstofnorm

België haalde in 2015 voor het eerst sinds 1997 op alle meetplaatsen de Europese daggrens voor fijn stof. Dat blijkt uit de gegevens van Ircel (Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu), zo schrijft De Morgen zaterdag. Vorig jaar haalden Vlaanderen en Brussel de norm al, Wallonië slaagde daar pas dit jaar in. De goede resultaten zijn te danken aan maatregelen en geluk met het weer. "Het is altijd moeilijk in te schatten wat het aandeel is van de impact van het weer en van de maatregelen", zegt Frans Fierens van Ircel. "Duidelijk is in ieder geval dat in ons land het laatste jaar beide in positieve zin hebben meegespeeld."

Voor het eerst sinds 1997 haalde België in 2015 op alle meetplaatsen de Europese daggrens voor fijn stof. Na Vlaanderen en Brussel is ook Wallonië daar nu in geslaagd. De afgelopen jaren zijn er in ons land stelselmatig maatregelen ingevoerd om de hoeveelheid fijn stof te doen dalen, zoals verplichte roetfilters op dieselvoertuigen in de transportsector, steeds strengere normen voor verwarmingstoestellen en schonere industriële productieprocessen. Ook het goede weer speelt een rol. Zo was er minder oostenwind waardoor veel minder vervuilde lucht vanuit onder andere het Ruhrgebied onze richting uitkwam. Wel is het zo dat de Europese normen voor luchtkwaliteit minder streng zijn dan de normen van de Werelgezondheidsorganisatie, die we niet halen. "Moesten we de WHO-norm hanteren, dan halen we nergens in Vlaanderen de grens", aldus Erik Grietens van de Bond Beter Leefmilieu.

Fijn stof ontstaat bij elke verbranding en is bijgevolg ook een probleem van serreverwarming en landbouwmotoren. De veeteelt is een bron van stof door de voederactiviteit, aangedroogde uitwerpselen, ligmateriaal, huid- en haarschilfers, bouwmaterialen, insecten en micro-organismen. Daarnaast waait er ook stof op bij bewerking van landbouwgronden. Deze bron van emissie is mogelijk minder belangrijk vanuit het oogpunt gezondheid dan andere bronnen, omdat het de fractie PM10 en ook grotere stofdeeltjes betreft, die door hun grootte minder diep kunnen doordringen in het lichaam.

Ook in de landbouwsector wordt gewerkt aan de reductie van de uitstoot van fijn stof. Zo stoten emissiearme stallen bijvoorbeeld minder ammoniak en stof uit. Emissiearme stallen zijn ofwel emissiearme stalsystemen, volledig ontworpen en gebouwd op emissiereductie, ofwel traditionele stalsystemen met nageschakelde luchtwassers. In de varkenshouderij raken emissiearme stallen geleidelijk aan ingeburgerd: in 2011 zaten ongeveer 1,12 miljoen varkens – of een zesde van de Vlaamse varkensstapel – in emissiearme stallen. In de pluimveehouderij gaat het om amper één procent. De opvliegende pluimen en veren en het stof dat ontstaat door het scharrelen verhinderen de efficiënte werking van een luchtwasser.

In de akkerbouw komen goede reductiemaatregelen van stof voor een groot stuk overeen met de bestaande erosiebestrijdingsmaatregelen, het behoud van blijvend grasland, het combineren van activiteiten op het land en het efficiënt plannen van de werkzaamheden afhankelijk van de weersomstandigheden. Om de akkerbouwer zelf te beschermen, is een stofvrije tractorcabine het effectiefst, wat tegenwoordig standaard is bij nieuwe tractoren.