Atoomagentschap helpt EU runderpokkenvirus bestrijden

Het Internationaal Atoomagentschap levert een belangrijke bijdrage aan de strijd tegen dierziekten. Experten uit de EU-lidstaten zullen in de labo’s van het agentschap leren hoe ze lumpy skin disease bij rundvee kunnen herkennen. Dit erg besmettelijk pokkenvirus tast sinds de jaren ’50 de rundveestapel in Afrika en meer recent ook in Azië aan. In 2013 dook de ziekte in Turkije op, om zich vervolgens snel te verspreiden naar het zuidoosten van Europa. Uitbraken deden zich reeds voor in zes lidstaten: Griekenland, Bulgarije, Macedonië, Servië, Albanië en Montenegro. Iedere week wordt er wel ergens een nieuw koppel koeien ontdekt met knobbels op hun huid die gaan zweren.

Europa krijgt hulp uit onverwachte hoek bij de bestrijding van dierziekten. Het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) gaat experten uit de lidstaten opleiden in het eigen laboratorium. Daar zullen ze leren hoe je snel lumpy skin disease kan herkennen. Runderen zijn er het meest vatbaar voor. LSD is verwant aan het menselijk pokkenvirus maar het is niet besmettelijk voor de mens.

De gezondheid van koeien kan er ernstig door aangetast worden. Eerst treedt er koorts op, wat vergezeld kan gaan van een slechte eetlust, reductie in de melkgift of het stilvallen van de groei bij vleesvee. Daarna ontstaan pijnlijke knobbels op de huid die kunnen gaan zweren. Wageningen Universiteit rapporteert een sterftecijfer dat meestal beperkt blijft tot tien procent. De economische schade is niettemin groot. Het virus vormt een bedreiging voor de 87 miljoen runderen in Europa.

Nu lumpy skin disease vaste voet aan grond heeft gekregen in Europa moeten veterinaire experten hun kennis over deze nieuwe dierziekte bijspijkeren. Sedert 2015 is de ziekte al meer dan 600 keer opgedoken in Europa volgens de Werelddierengezondheidsorganisatie. Op de besmette bedrijven zijn in totaal meer dan 10.000 dieren geruimd in de hoop de verspreiding van het virus in te dammen. De besmetting gebeurt door contact met dieren die het virus uitscheiden en via insecten. Hoewel het virus niet vermeerdert in insecten, kunnen vliegen en muggen tot vier dagen na contact met een geïnfecteerd dier de ziekte overbrengen naar andere dieren.

In Europa werd LSD lang gezien als een exotische dierziekte zodat labo’s niet uitgerust zijn met de juiste detectiemethoden. De hulp van het Internationaal Atoomagentschap is dus meer dan welkom en zal behalve uit een twee weken lange training van experten ook bestaan uit een noodkit om op het terrein de juiste diagnose te stellen. De opleiding zal plaatsvinden in een labo dat de Wereldgezondheidsorganisatie en het Internationaal Atoomagentschap delen in Oostenrijk. Op een gelijkaardige manier bood het Atoomagentschap zijn hulp aan toen in West-Afrika ebola uitbrak en in Latijns-Amerika het zika-virus voor onrust zorgde.

Verwacht wordt dat vooral in de getroffen landen in Centraal- en Oost-Europa de interesse groot zal zijn. Deelnemers aan de opleiding zullen leren hoe ze het virus met de nieuwste technieken zoals polymerase-kettingreactie (PCR) binnen de drie uur kunnen detecteren. Een snelle detectie is van groot belang om doortastend te kunnen optreden door bedrijven te ruimen en veetransport aan banden te leggen.