AMCRA roemt eensgezind streven naar minder antibiotica

Maandag 18 november is uitgeroepen tot de European Antibiotic Awareness Day. Voor het kenniscentrum AMCRA - wat staat voor Antimicrobial Consumption and Resistance in Animals - is dat een mooie aanleiding om de aandacht te vestigen op de jongste inspanningen die in ons land ondoordacht antibioticumgebruik in de veehouderij moeten terugdringen.

Op de 'Europese antibioticadag' worden in heel Europa initiatieven genomen om de risico’s verbonden aan ondoordacht antibioticumgebruik en de manier waarop dit vermeden kan worden, te benadrukken. In België is sinds 2012 het nationaal kenniscentrum AMCRA actief. De missie van AMCRA is alle gegevens in verband met het gebruik van en resistentie tegen antibiotica bij dieren in België te verzamelen en te analyseren. Op basis van deze gegevens worden richtlijnen en adviezen geformuleerd en wordt op een neutrale en objectieve manier gecommuniceerd. "Het finale doel is een duurzaam antibioticabeleid in België dat de volksgezondheid, dierengezondheid en het dierenwelzijn vrijwaart", verklaart UGent-professor Jeroen Dewulf, tevens voorzitter van AMCRA.

In het kader van haar missie organiseerde AMCRA onlangs voor het tweede opeenvolgende jaar een symposium. Vaccinatie, bioveiligheid en management kwamen ruim aan bod als alternatieven voor antibioticumgebruik. Onderzoek naar en ervaringen met de implementatie van deze alternatieven in de veehouderij werden gelinkt aan de gevolgen voor productie en antibioticumgebruik. Dat toonde aan dat deze maatregelen nog heel wat vooruitgang mogelijk maken inzake preventie van dierziekten en verminderd antibioticumgebruik op de Belgische landbouwbedrijven.

AMCRA heeft daarnaast ook heel wat adviezen geformuleerd naar zowel de overheid als de betrokken actoren om via verschillende wegen naar een verantwoord en gereduceerd antibioticumgebruik te evolueren. Deze adviezen gaan onder andere over datacollectie van antibioticumgebruik tot op het niveau van de individuele veehouder, het toestaan van het gebruik van zinkoxide bij gespeende biggen en autoregulerende maatregelen voor de verschillende productiesectoren. Deze adviezen kwamen tot stand in verschillende technische werkgroepen en zijn te raadplegen op de website van AMCRA.

Dierenartsen krijgen van het kenniscentrum brochures in pocketformaat met daarin een oplijsting van richtlijnen voor een goed antibioticumgebruik per aandoening en per diersoort (varken, pluimvee en rundvee). Dat helpt hen bij het kiezen van de best passende therapie. Bovendien is het een handig hulpmiddel om te voorkomen dat al te vaak tweede en derdelijns antibiotica worden gebruikt. Die laatste categorie zijn de voor de humane geneeskunde kritische antibiotica, waar dus heel omzichtig mee moet worden omgesprongen. Daarnaast werden ook gidsen gemaakt met adviezen voor veehouders en dierenartsen over goede bedrijfsgezondheid en dierziektepreventie, en posters over goed gebruik van antibiotica.

Momenteel wordt binnen verschillende werkgroepen van AMCRA gewerkt aan adviezen met betrekking tot het gebruik van gemedicineerde voeders en het houden van een geneesmiddelendepot door de dierenarts en een geneesmiddelenvoorraad door de veehouder. Verder zijn er gidsen voor verantwoord gebruik van antibiotica bij honden, katten en paarden in voorbereiding. De gidsen zijn gericht op het aanreiken van preventieve maatregelen om het gebruik van antibiotica bij deze dieren te voorkomen, alsook gerichte aanbevelingen bij de keuze van een antibioticum per aandoening of indicatie.

Voor landbouwdieren - zijnde varkens, pluimvee, vleeskalveren, melkvee en vleesvee - zullen er per werkgroep adviezen gegeven worden om het gebruik van vaccinatie en het correct toepassen van vaccinatieschema’s te bevorderen. Deze adviezen worden gekaderd in andere alternatieven, zoals bioveiligheid en management, die het gebruik van antibiotica helpen beperken. Uiteraard gaat dit gepaard met sensibilisatie van de betrokken actoren, één van de kerntaken van AMCRA, om hen te overtuigen van het belang van een rationele reductie van het antibioticumgebruik.

Op deze 'Europese antibioticadag' wenst AMCRA alle betrokken sectoren en de overheid te danken voor de aangereikte middelen, alsook alle werkgroepen voor hun inzet. "Het is dankzij deze unieke samenwerking dat we in België blijvend kunnen streven naar een rationeel en verminderd antibioticumgebruik bij dieren."