Agroforestry

Op het melkveebedrijf werken verschillende generaties en gezinnen van dezelfde familie samen. Ronny Aerts raakte door de jaren heen geïnteresseerd in agroforestry als alternatief landbouwsysteem. Al wordt dat hier en daar op gefrons onthaald. ‘Ach, toen ik vijf jaar geleden voorstelde om grasklaver in te zaaien in plaats van maïs werd ik ook zot verklaard. Maar intussen geeft dat al vijf jaar heel goede resultaten.’

Tal van functies. De bomen zijn aangeplant op de graasweiden rond de bedrijfsgebouwen. Aan de ene kant staan drie rijen notelaars. Aan de andere kant rijen met boskers, wintereik, hazelaars en frambozenstruiken (zie kader). Het bedrijf grenst aan de Merodebossen, en in de buurt zijn nog heel wat oude bomenrijen bewaard.

‘Voor ons hebben die bomen verschillende functies’, zegt Ronny. ‘Op ons bedrijf proberen wij ecologie, economie en sociale aspecten altijd te combineren. Het is voor een stuk erfverfraaiing, maar met verschillende vegetaties, verkrijg je ook meer biodiversiteit, een gezonder bodemleven, een betere waterhuishouding, enzovoort. Daarnaast hebben we ook nood aan meer schaduw voor de dieren. Op warme dagen lopen ze nu linea recta de wei over om onder de bomen aan de andere kant van de wei te gaan zitten. Als ze dichter bij de bedrijfsgebouwen schaduw zouden vinden, zouden ze ook vaker drinken, aangezien ze dan niet zo ver moeten lopen naar de drinkbak. Bovendien komen de bomen in de buurt van de uitloop van de stal, waar de weide altijd stukgelopen wordt. De bomen kunnen dat minder fraaie uitzicht wat camoufleren.’

Weinig opbrengstverlies. In het kader van een plattelandsproject in de Merodebossen kon Ronny een deel van de aankoopprijs van het plantgoed recupereren. Voorts gaat hij ervan uit dat de opbrengst van de bomen, het opbrengstverlies van het gras zeker zal compenseren. ‘De studies tonen allemaal aan dat je gras de eerste tien jaar weinig hinder ondervindt van de bomen. De concurrentie begint pas echt na tien jaar, en tegen dan dragen je bomen vruchten. De noten kunnen we commercialiseren via onze hoevewinkel. We hebben voor speciale variëteiten gekozen, en als je die mooi inpakt en aankleedt, dan verkoopt dat zichzelf. Da’s natuurlijk het voordeel van al een goed draaiende winkel te hebben. De eiken en boskers zijn dan weer een spaarboek voor later. Het is een combinatie van verschillende dingen, die op verschillende momenten beginnen op te brengen.’

Het is voor Ronny een berekende stap in het onbekende. ‘Van fruit kennen we bijvoorbeeld niks, maar de frambozen zullen we toch voornamelijk zelf gebruiken, in onze yoghurt bijvoorbeeld. Bomen opsnoeien, zal ik wel nog moeten leren. Het is een voorzichtige aanzet, we willen zien wat het geeft.’ Maar onbezonnen is het niet. Zo is er bijvoorbeeld voor wintereik gekozen, omdat die minder eikels geeft, en onrijpe eikels immers niet goed zijn voor de koeien. ‘Langs de andere kant zouden bladeren van bomen dan weer sporenelementen bevatten die je in gras niet vindt’, zegt Ronny. Hij heeft zijn bomenrijen wel vrij dicht tegen elkaar gezet. ‘Dat betekent dat een loonwerker er niet tussen kan, maar da’s een keuze die elk voor zich moet maken. Je moet zoiets voorzichtig aanpakken, en rekening houden met bijvoorbeeld mechanisatie. Maar anderzijds moet je ook geen schrik hebben voor nieuwe dingen.’