Afrikanen betogen tegen partnerschapsakkoorden

Verscheidene honderden betogers verzamelden omstreeks het middaguur op het Jean Rey-plein en trokken naar het Berlaymontgebouw van de Europese Commissie. Ze scandeerden slogans als "Non aux Accords de Partenariat Economique. Oui aux Accords de Partenariat Développement" en zwaaiden met posters van Abdoulaye Wade, de Senegalese president die het voortouw heeft genomen in de campagne tegen de akkoorden.

De betogers kanten zich tegen de afbouw van de douanebarrières die de Afrikaanse landbouw en industrie beschermt tegen een toevloed van Europese producten. Meer vrijhandel, zoals de partnerschapsakkoorden beogen, zal volgens de manifestanten dramatische gevolgen hebben voor Afrikaanse boeren en ondernemers. De economische ontwikkeling op het zwarte continent is volgens hen nog veel te fragiel om het hoofd boven water te houden in een geliberaliseerde wereldeconomie.

"Toen Groot-Brittannië de grootste economische macht in Europa was, beschermden de overige Europese landen toch ook hun economie. Indien wij nu onze grenzen moeten openen, dreigen lokaal producerende Afrikaanse ondernemingen gewoon te verdwijnen", zo waarschuwde de Congolese professor Aimé Mianzenza op een persconferentie van de initiatiefnemers. Dat de EU-Commissie voor bepaalde producten overgangsperiodes tot twintig jaar wil aanbieden, vindt Mianzenza onvoldoende. "Twintig jaar is niet voldoende. Wat betekent dat voor een volk, voor een generatie?"

De Commissie stelt dan weer dat er veel misleidende informatie over de akkoorden wordt verspreid. Ze wijst erop dat de meest kwetsbare sectoren in Afrika ofwel volledig uitgezonderd worden van de liberalisering, ofwel middels lange overgangsperiodes de tijd krijgen om zich voor te bereiden op concurrentie uit Europa. Bovendien exporteren Europese bedrijven volgens de Commissie nauwelijks naar Afrika. Dat Afrikaanse overheden door de afbouw van douanebarrières taksen mislopen, kan opgevangen worden door andere fiscale inkomsten.

Volgens de Commissie blijft een stapsgewijze liberalisering het beste instrument voor de ontwikkeling van de Afrikaanse economie. De bepalingen over de regels van origine zouden Afrikaanse producenten in sleutelsectoren als textiel bijvoorbeeld de mogelijkheid geven om vanuit Azië geïmporteerde producten te bewerken en taksvrij uit te voeren naar Europa. Dat moet de ontwikkeling van lokale producenten een duw in de rug geven.

Normaliter moesten Europa en de ACP-landen tegen januari een akkoord bereiken over nieuwe handelsakkoorden. De Wereldhandelsorganisatie WTO eiste immers dat er tegen die datum een einde kwam aan de bevoorrechte toegang van de voormalige Europese kolonies tot de Europese markt. Enkel met de Caraïbische landen werd intussen een volledig akkoord bereikt. Met de meeste andere landen ondertekende de EU eind vorig jaar deelakkoorden die enkel de handel in goederen behandelen. Landen als Zuid-Afrika, Nigeria en Senegal weigeren ook die deelakkoorden te ondertekenen.(KS)