Afrikaanse varkenspest rukt op in Spanje: 18 nieuwe gevallen, mogelijk nieuwe virusstam
nieuwsIn de Catalaanse regio rond Cerdanyola del Vallès, nabij Barcelona, zijn bij 18 wilde zwijnen nieuwe besmettingen met Afrikaanse varkenspest (AVP) vastgesteld. Daarmee komt het totaal aantal bevestigde gevallen sinds het begin van de uitbraak op 47. Volgens de Spaanse autoriteiten gaat het mogelijk om een nieuwe, tot nog toe niet-geregistreerde en minder virulente virusvariant.
De Catalaanse veterinaire dienst (SVO) spreekt intussen van twee bijkomende uitbraken, wat sinds november het totaal op dertien officieel bevestigde uitbraken brengt. Alle besmettingen bevinden zich binnen een hoogrisicozone met een straal van zes kilometer rond de oorspronkelijke besmettingshaarden. De regionale overheid benadrukt dat de recente stijging niet wijst op een plotse piek, maar vooral het gevolg is van achterstallige analyses tijdens de feestdagen.
Strikte monitoring rond de haard
Binnen een bredere zone van twintig kilometer wordt het virus intensief gemonitord. In totaal werden 530 wilde zwijnen -levend of dood- onderzocht, die allemaal negatief testten. 57 varkensbedrijven in het gebied staan onder verscherpt toezicht. Tot op heden werd geen enkele besmetting bij gehouden varkens vastgesteld. De Catalaanse overheid roept varkenshouders wel op om de bioveiligheidsmaatregelen strikt na te leven.
AVP-uitbraak Catalonië kwam mogelijk uit labo
11 december 2025Laboratoriumlek uitgesloten
Aanvankelijk werd gevreesd dat de uitbraak het gevolg was van een lek uit een nabijgelegen onderzoekslaboratorium. Die piste is intussen zo goed als uitgesloten. Genetisch onderzoek door Catalaanse en Spaanse instellingen toont aan dat de aangetroffen virusstam niet overeenkomt met de zeven stammen die in het naburige IRTA-CReSA-laboratorium in Cerdanyola del Vallès worden gebruikt. Ook een audit vond geen onregelmatigheden in de veiligheidsprotocollen.
De genetische analyse wijst op een 'specifieke variant' van het virus. Die genetische ‘vingerafdruk’ verschilt duidelijk van de stammen die momenteel in West-Europa circuleren. Onderzoekers zien wel gelijkenissen met geïsoleerde gevallen in Oost-Europa en Azië, wat erop wijst dat het om een nieuwe of tot nu toe ongedocumenteerde variant in Spanje gaat. Omdat Afrikaanse varkenspest zich niet via de lucht verspreidt, maar via direct contact of besmet materiaal, achten experts de introductie via besmet varkensvlees of voedselresten het meest waarschijnlijk.
Virus op retour in Duitsland
In tegenstelling tot Spanje is het aantal gevallen van Afrikaanse varkenspest bij wilde zwijnen in Duitsland in de tweede helft van 2025 sterk gedaald. Over heel 2025 werden 1.994 besmettingen geregistreerd, vooral in de eerste jaarhelft. Sinds de zomer is sprake van een duidelijke neerwaartse trend.
De meeste besmettingen deden zich voor in de deelstaat Hessen, waar vorig jaar meer dan 1.600 AVP-gevallen werden vastgesteld. Ook daar verbeterde de situatie vanaf mei, waarbij sporadisch nieuwe gevallen opduiken. In het district Olpe, in de deelstaat Noordrijn-Westfalen, zorgde een uitbraak in juni voor onrust bij Belgische varkensboeren. De uitbraak bevond zich op zo'n 160 kilometer van de grens. Maar strikte maatregelen konden verdere verspreiding voorkomen.
Ondanks het aanzienlijke aantal besmettingen werd opvallend genoeg geen enkel commercieel varkensbedrijf getroffen. Begin januari 2026 werden wel opnieuw drie gevallen gemeld bij wilde varkens in Noordrijn-Westfalen, wat het belang van blijvende waakzaamheid onderstreept.
Bron: Nieuwe Oogst / Eigen berichtgeving
