Aanpak van biggencastratie is erg verschillend in de EU

De Europese varkenssector heeft afgesproken dat er vanaf 2018 geen biggen meer fysiek gecastreerd worden. Het vakblad Varkensbedrijf onderzocht hoe andere lidstaten deze uitdaging aanpakken. De verschillen zijn groot. Zo is het vetmesten van intacte beren breed geaccepteerd in de Spaanse varkenssector terwijl in Italië stemmen opgaan voor een uitzonderingspositie inzake biggencastratie.

In diverse Europese landen loopt het stoppen met castreren van biggen niet van een leien dakje. De schrik dat de consument zou afknappen op de onaangename geur die kan vrijkomen bij het bereiden van vlees van niet-gecastreerde mannelijke varkens zit er goed in.

Dat belet Spanje niet om ruime tijd voor de deadline (2018) nog slechts tien procent van de biggen te castreren. Varkensbedrijf, het onafhankelijk maandblad voor de Belgische varkenshouderij, laat Josep Llinas van de Spaanse vereniging van varkenshandelaren (Ancoporc) aan het woord. Hij legt uit dat zijn land een grote vleesverwerkende industrie heeft waarvoor berengeur geen rol speelt. Voor vers vlees worden vrouwelijke slachtvarkens gebruikt.

Alleen Ierland en Groot-Brittannië doen nog beter omdat varkens daar niet gecastreerd worden aangezien ze op vraag van de plaatselijke vleesindustrie vroeg geslacht worden. Elders heeft men nog een lange weg af te leggen. In Duitsland bedraagt het aantal intacte beren bijvoorbeeld maar acht procent van een totaal van 500.000 slachtingen van mannelijke varkens per week. De Duitse supermarkten scharen zich steeds meer achter het stoppen met castreren, maar ze zijn zeer bang voor reacties van consumenten. Volgens Varkensbedrijf testen een aantal grote concerns de consumentenvoorkeur zonder daar ruchtbaarheid aan te geven.

Nederland castreert nog ongeveer de helft van de mannelijke varkens. Aan de slachtlijn worden alle beren-karkassen gecontroleerd. Karkassen met een afwijkende geur worden gebruikt in de vleesverwerkende industrie. Denemarken was in de jaren '90 op weg om volledig te stoppen met castratie. Uit bezorgdheid voor de vleesafzet naar Duitsland zijn de Denen daarmee gestopt. Castratie is er niet echt een thema zodat momenteel 99 procent van de beertjes gecastreerd wordt. Volgens het Deens Instituut voor Varkensonderzoek (VSP) willen de afnemers geen vlees van niet-gecastreerde dieren. Denemarken exporteert 90 procent van zijn varkensvleesproductie.

De Franse coöperatieve varkensintegrator Cooperl (20% marktaandeel) spoort zijn leden sinds eind 2012 aan om te stoppen met het castreren van biggen. Via specifieke supermarkten lopen monitoringprogramma's om mogelijke klachten van consumenten tijdig in kaart te brengen. Retail en slachthuizen stappen over naar niet meer castreren zodat de Franse varkenssector de laatste tijd grote stappen zet in dit dossier, hoewel de aandacht voor het thema bij publiek en ngo's gering is.

Italië is de slechte leerling van de klas omdat de varkenssector weerstand biedt. Afstappen van biggencastratie is in de hoofden van Italiaanse producenten niet mogelijk gelet op de andere eisen die er gesteld worden aan de opfok van de dieren. Slachtrijpe varkens zijn fors zwaarder in Italië gelet op de verwerking tot gedroogde hammen en andere vleeswaren. Door hun hogere leeftijd is er dus een veel grotere kans op berengeur, menen de Italianen.