Piraatvissers glippen door mazen van visserijregels
nieuwsJaarlijks wordt er in Europa voor 1,1 miljard euro aan illegale vis verorberd, zo schat de Europese Unie. "Piraatvisserij heeft een te eenvoudige toegang tot de Europese markt", geeft Mireille Thom, woordvoerster van Europees visserijcommissaris Joe Borg, toe. Uit schrik voor overbevissing legt de Europese Unie strenge visserijquota op binnen zijn territoriale wateren. Maar dankzij de constante evolutie van koelingstechnologie en transportsystemen over land en door de lucht is de vishandel de laatste jaren zwaar geglobaliseerd: op dit moment wordt ongeveer 60 procent van alle vis die op de Europese markt komt, gevangen in andere continenten.
Dertig tot zestig procent van de in Europa verkochte vis is, vooral door de import, illegaal gevangen, denken milieuorganisaties als Greenpeace. Volgens diezelfde organisatie zijn er meer dan 1.300 piraatvissers actief in internationale wateren. Die varen vaak onder een valse vlag en houden zich niet aan de internationale regels die gelden voor overbevissing.
Dikwijls zetten ze, bijvoorbeeld, grote netten uit, wat een desastreuze impact kan hebben op de fauna en flora op de zeebodem. Het gaat vaak om Chinese en Koreaanse schepen, die de gevangen vis naar hun thuishavens brengen en hem van daaruit via het vliegtuig verplaatsen naar de consument. Ondertussen schaden ze ook de levenssituatie van kustvissers, die vaak wél gebonden zijn aan visserijquota en dus een oneerlijke concurrentiestrijd moeten aangaan met de piraatvissers.
In België, dat slechts over een klein lapje zee beschikt en een bescheiden visserij heeft, bedraagt het aandeel van geïmporteerde vis zelfs 85 procent. "Elke container vis die door Belgische vissers wordt gevangen, wordt grondig gecontroleerd", zegt directeur Emiel Brouckaert van de Rederscentrale, het koepelorgaan van de Belgische visserij. "Maar van de 85 procent die we niet vangen, is de herkomst onzeker".
Er zijn twee trajecten via dewelke illegaal gevangen vis op de Europese markt geraakt. Het merendeel landt op Europese bodem als afgewerkt voedselproduct, bijvoorbeeld diepvriesvis, en komt in die hoedanigheid rechtstreeks onze winkelrekken binnen. Maar er zijn ook Europese vissersboten die op andere continenten gaan vissen en via plaatsen waar het toezicht op de herkomst van vis minder scherp is - door onderbemanning of corruptie - toch hun toegang vinden tot de Europese markt. Een voorbeeld zijn de Canarische Eilanden, waar een team van vijf inspecteurs jaarlijks 360.000 ton vis in de mot moet houden. Een onhaalbare taak, zeker gezien het feit dat die vis ook snel moet doorgevoerd worden om bederf te voorkomen.
"We kennen zo een twaalftal achterpoortjes", zegt Saskia Richartz, Europees beleidsadviseur voor de zee bij milieuorganisatie Greenpeace. "De Europese Unie zou de toegangscontrole daar kunnen versterken, dat zou al een goed begin zijn. Maar op langere termijn werkt dat niet, omdat piraatvissers dan wel gewoon via andere havens de Europese Unie binnengeraken. Er moet een globalere aanpak komen. De Europese Unie is altijd veel te zacht geweest in haar aanpak van illegale visserij".
Maar die aanpak wordt stilaan verstrengd. De Europese Commissie wil nu een administratief systeem in werking zetten dat de herkomst van elke vis die in Europese winkels wordt verkocht, van schip tot winkeltoonbank, vastlegt. "Zo'n certificatiesysteem is de enige sluitende manier om de toegang van illegaal gevangen vis op de Europese markt te blokkeren", zegt Thom. Maar volgens Greenpeace wordt dat niet zo simpel. "Internationale bedrijven die illegaal gevangen vis verkopen, wassen die relatief eenvoudig wit, net zoals je geld kunt witwassen", zegt Richartz. "Containers met legaal gevangen vis worden slechts half gevuld en voor de andere helft aangevuld met illegale vis".(KS)
Meer informatie: Pirate fishing
