Oxfam: "Wereldbank moet grondinvesteringen bevriezen"

Volgens de internationale ontwikkelingsorganisatie Oxfam moet de Wereldbank haar investeringen in landbouwgrond tijdelijk bevriezen om arme mensen tegen landroof te beschermen. De voorbije tien jaar kochten investeerders een landareaal dat acht keer zo groot is als het Verenigd Koninkrijk. Die hoeveelheid land had volstaan om één miljard mensen die vandaag honger lijden, genoeg voedsel te bieden.

In haar nieuwe rapport 'Our Land, Our Lives' trekt Oxfam aan de alarmbel. In arme landen verwerven buitenlandse investeerders elke zes dagen een oppervlakte landbouwgrond zo groot als Londen. Tussen 2000 en 2010 ging 60 percent van de buitenlandse investeringen in landbouwgrond naar ontwikkelingslanden waar de bevolking honger lijdt. En twee derde van de investeerders exporteert de volledige opbrengst van die grond. Bijna 60 procent van de wereldwijde handel in grond had te maken met de teelt voor biobrandstoffen.

"We stellen vast dat de ongeziene landkoorts niet voldoende gereguleerd werd en dat er veel te weinig toezicht was om landroof te voorkomen. Het gevolg is dat arme mensen nog voortdurend van hun grond verdreven worden, vaak met geweld, zonder dat ze gehoord worden of een compensatie ontvangen. Velen verliezen hun woning en blijven berooid achter, zonder toegang tot de grond die ze nodig hebben voor hun voedselproductie en om een inkomen te hebben", luidt de aanklacht.

De grondhandel in Liberia leidde in amper vijf jaar tijd tot de verkoop van zomaar eventjes 30 percent van het land. Volgens Oxfam’s berekeningen verdrievoudigde de grondhandel tijdens de voedselcrisis van 2008 en 2009 omdat land steeds meer als een winstgevende investering beschouwd werd. "Nu de internationale voedselprijzen weer recordhoogten bereiken, is dringende actie meer dan nodig", verklaart Oxfam, "want het gevaar voor een nieuwe golf van landroof is heel reëel."

De ngo vindt dat de Wereldbank haar investeringen in landbouwgrond tijdelijk moet stopzetten en eerst orde op zaken moet stellen. "Zij moet ontwikkelingslanden aangepast advies geven, betere regels opleggen aan investeerders en een sterker beleid ontwikkelen om landroof te stoppen", adviseert Oxfam. De voorbije tien jaar verdrievoudigden de investeringen van de Wereldbank in landbouw.

Anderzijds legt haar instrument voor de privé-sector, de Internationale Financieringsmaatschappij (IFC), de regels vast die door vele investeerders gevolgd worden. Uit onderzoek van de Wereldbank zelf blijkt dat de landen die de meest grootschalige landroof kennen, het recht op land van hun bevolking het minst beschermen. Sinds 2008 werden door de getroffen bevolkingen al 21 formele klachten ingediend omdat de projecten van de Wereldbank hun recht op grond met de voeten zouden treden.

"Momenteel beleven we een ongebreidelde landkoorts waardoor arme mensen blootgesteld worden aan honger en geweld", zegt Stefaan Declercq, algemeen secretaris van Oxfam-Solidariteit. "Zij dreigen levenslang in armoede te moeten leven. De Wereldbank kan voor een ommekeer zorgen en beletten dat dit een van de grootste schandalen van de 21ste eeuw wordt."

Oxfam pleit voor meer investeringen in landbouw en kleine boeren. "Investeringen horen goed nieuws te zijn voor ontwikkelingslanden, maar dan moeten ze uiteraard werkelijk voordelig zijn, de bevolking niet benadelen en deze zeker niet veroordelen tot nog diepere armoede, honger en ontbering."

Dit rapport maakt deel uit van de Oxfam-campagne tegen landroof omdat de rechten van de armste mensen in de wereld geschonden worden. Die campagne maakt op zijn beurt onderdeel uit van de Oxfam-campagne 'GROEI. Voedsel. Leven. Aarde' die wil zorgen dat iedereen in de toekomst genoeg te eten heeft.Van 12 tot 14 oktober vindt in Tokio de jaarlijkse bijeenkomst van de Wereldbank plaats. Oxfam wil daar stappen richting bevriezing vaststellen.

Meer info: Oxfam-rapport 'Our land, our lives'