Lidstaten aarzelen over verbod op neonicotinoïden

De lidstaten hebben het voorstel om voor twee jaar het gebruik van drie neonicotinoïden te verbieden op een aantal gewassen, niet goedgekeurd, noch verworpen. EU-parlementslid Bart Staes noemt het zich verschuilen achter wetenschappelijke onzekerheid "ronduit onverantwoordelijk". Dat België een moratorium steunde, stemt zowel Bart Staes (Groen), Kathleen Van Brempt (sp.a) als Natuurpunt tevreden.

Tijdens een bijeenkomst van de experten van het Permanent Comité van de Voedselketen en Dierengezondheid bleek dat er geen gekwalificeerde meerderheid was om het voorstel van de Europese Commissie te verwerpen, noch om het goed te keuren. Dertien lidstaten stemden voor, negen lidstaten tegen en vijf onthielden zich. Tot grote tevredenheid van Natuurpunt en de Europese parlementsleden Bart Staes en Kathleen Van Brempt steunde België het voorstel van de Commissie.

In een persbericht noemt federaal landbouwminister Sabine Laruelle, die het Belgische standpunt bepaalde, het voortbestaan van bijen "van levensbelang". Wetenschappers schatten immers dat ruim 35 procent van wat we consumeren rechtstreeks afhangt van bestuiving. Laruelle laat de Europese Commissie weten dat de non-beslissing geen vertraging mag veroorzaken in de herziening van de Europese richtlijnen inzake het gebruik van pesticiden. "Nieuwe technieken en wetenschappelijke ontdekkingen moeten we zo snel mogelijk in onze besluitvorming integreren."

Bart Staes hoopt dat EU-commissaris Tonio Borg de moed heeft om het verbod door te drukken. Landen als Duitsland en Groot-Brittannië, die aanvankelijk tegen zouden stemmen, hebben zich nu onthouden. Staes belooft dat "de Europese groenen de druk zullen opvoeren". De laatste weken hebben zij hun bezorgdheden, samen met imkers en milieuorganisaties, al geuit bij de ministeries van Landbouw in de lidstaten. Op vrijdag 22 maart organiseert Staes samen met ngo's een conferentie over een bijenvriendelijke landbouw en alternatieven voor pesticiden.  

Staes: "Ondanks een overweldigende hoeveelheid wetenschappelijk bewijs rond de impact van het gebruik van deze specifieke pesticiden op bestuivers als honingbijen en insecten, laten nog te veel ministeries van Landbouw de oren hangen naar de intensieve en agressieve lobby van bedrijven als Syngenta en Bayer. In plaats van te kiezen voor korte termijnbelangen van multinationals hebben deze ministers de verdomde plicht om het algemeen belang te dienen en te doen wat ze praktisch kunnen doen tegen het sterven van bijen en andere insecten."

Ook Natuurpunt begrijpt niet waarom Europa blijft talmen. "De bewijzen liggen op tafel. Neonicotinoïden zijn zelfs in lage concentraties schadelijk voor bijen. Bijen sterven massaal. Er moeten dringend ingegrepen worden, anders kan dit ingrijpende gevolgen hebben voor onze voedselproductie", zegt Annelore Nys, landbouwexperte bij Natuurpunt. De natuurorganisatie vraagt België om niet te wachten op Europa om bijkomende maatregelen te treffen en net als Frankrijk, Slovenië en Italië neonicotinoïden te verbieden.

EU-parlementslid Kathleen Van Brempt (sp.a) bedankt de Belgische onderhandelaars, "die het onderste uit de kan probeerden te halen". Het nieuwe voorstel is immers gebaseerd op amendementen die de Belgische delegatie heeft voorgesteld. Van Brempt voelt meer voor een totaal verbod, maar kan leven met dit compromis. "Het gaat om een moratorium dat de effecten moet meten van een verbod. Met dit voorstel zullen we alvast meer duidelijkheid krijgen over de effecten van neonicotinoiden op bestuivers", legt ze uit. Als er over twee maanden nog geen meerderheid is voor het voorstel, dan kan de Europese Commissie het moratorium toch doorduwen.