Hulp vanuit landbouw, jacht en natuur voor akkervogels

Sinds 1980 is het aantal akkervogels met 50 tot 95 procent achteruitgegaan in Vlaanderen. Het Regionaal Landschap Zuid-Hageland en de Vlaamse Landmaatschappij werken sinds 2009 aan een gebiedsgerichte aanpak in Glabbeek, Tienen en Hoegaarden. Akkervogelstokjes en borden met de mascotte SAM maken de inspanningen van landbouwers voortaan zichtbaar voor het brede publiek.

Het gaat de laatste jaren niet goed met de akkervogels. De open akkergebieden in het zuiden van de provincie Vlaams-Brabant vormen één van de laatste toevluchtsoorden voor deze vogels. "We dragen in deze streek een belangrijke verantwoordelijkheid. Het risico bestaat immers dat akkervogels zoals de gors, veldleeuwerik, kievit en patrijs over enkele jaren volledig verdwenen zijn", zegt Raf Stassen, coördinator van het Regionaal Landschap

Tien à vijftien jaar geleden besefte Natuurpunt als eerste dat de akkervogels het niet zouden redden zonder de hulp van de mens. De natuurvereniging startte toen met het project 'Graan voor gorzen'. "Natuurpunt heeft een pioniersrol vervuld in de streek", erkent Stassen, "en dankzij de enthousiaste medewerking van zowel landbouwers als jagers telt de streek meer dan een derde van alle beheerovereenkomsten die in Vlaanderen op akkervogels gericht zijn."

Door het afsluiten van beheerovereenkomsten leggen landbouwers op geschikte plaatsen ruige grasstroken en graanakkertjes aan. Hierdoor krijgen akkervogels en andere dieren meer schuilplaatsen, voedsel en nestgelegenheid. Op deze manier werd door landbouwers reeds 216 hectare voor akkervogels ingericht.

Het werk is niet af zodat er nog voortdurend gezocht wordt naar verbetering van het maatregelenpakket. "Het is ook belangrijk om te communiceren dat akkervogelmaatregelen alleen moeite kosten en - dankzij de vergoeding - geen geld", meent Rudi Deroye, één van de deelnemende landbouwers. Hij hoopt op die manier nog meer collega's te overtuigen.

Opdat landbouwers waardering zouden krijgen voor hun inspanningen, worden op het terrein akkervogelstokjes en SAM-borden geplaatst. SAM slaat op 'Sensibilisatie, Advies en Mobilisatie' en is de mascotte die de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) hanteert om extra informatie te geven aan recreanten, landbouwers en jagers.

De akkervogelstokjes maken de stroken voor akkervogels zichtbaar in het landschap. De stokjes en de borden worden geplaatst op strategisch uitgekozen plaatsen: daar waar veel passage is, waar de kans op sensibilisatie groot is en waar ook het risico op betreding hoog is. Het is namelijk niet de bedoeling dat ruiters of wandelaars van de grasstroken gebruikmaken omdat zij de akkervogels zouden verstoren.

De akkervogelstokjes werden een jaar geleden ontwikkeld in het kader van het project draagvlakverbreding. "De overheidsadministraties voor landbouw, natuur en platteland werken in dat project samen om lokale initiatieven te ondersteunen die de landbouw- en natuursector dichter bij elkaar brengen om ervaringen uit te wisselen", vertelt Hanne Vandewaerde, biodiversiteitsmedewerker bij het Regionaal Landschap.

Samenwerking is ook de rode draad doorheen het succes van de akkervogelmaatregelen in Moutsborn op het grondgebied van Glabbeek en Tienen en in Outgaarden (Hoegaarden). "Door samenwerking willen we het draagvlak verbreden, niet alleen onder de landbouwers, natuur- en jachtsector, maar ook bij het gewone publiek", zegt VLM-bedrijfsplanner Sven Jardin.

De gemeente Glabbeek engageerde zich alvast om lokale projecten in de toekomst te blijven ondersteunen en met de scholen op terreinbezoek te komen. De jagers van de plaatselijke Wildbeheereenheid zullen op hun beurt hun steentje bijdragen door de landbouwers bij te staan met advies.