Britse media in de ban van gekloond vee

Sinds een Britse boer in The Herald Tribune verklaarde dat hij melk verkoopt van een koe die afstamt van een gekloond dier, staat het land in rep en roer. Het Food Standards Agency (FSA) startte een onderzoek en spoorde acht runderen op die afstammen van een gekloonde melkkoe uit de VS. Volgens professor en ethicus Dirk Lips vormen producten van gekloonde dieren geen probleem voor de voedselveiligheid.

Britse kranten spreken van ernstige tekortkomingen in het voedselveiligheidsbeleid en oordelen dat controversiële nieuwe technologieën als klonen slecht in de gaten worden gehouden. De kranten wijzen ook met de vinger naar veehouders die het zouden vertikken om toestemming te vragen voor het in de voedselketen brengen van vlees of melk  van gekloonde dieren of hun afstammelingen.

Dergelijke producten worden door de Britse dienst voor voedselveiligheid FSA beschouwd als nieuwe voedingsmiddelen waarvoor hun toestemming vereist is. Het FSA kreeg geen aanvragen terwijl hun onderzoek wel uitwees dat er in totaal acht runderen zijn geboren die afstammen van een gekloonde Holsteinkoe in de VS. Twee kalveren stierven een jonge dood. De zes overblijvende dieren zijn enerzijds drie vrouwelijke dieren die op melkveebedrijven worden gehouden en anderzijds drie stieren waarvan er twee geslacht en opgegeten zijn en van de laatste het vlees is onderschept.

Het FSA benadrukt intussen dat er geen risico's zijn voor de voedselveiligheid. Zij verwijst daarvoor naar een advies van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid EFSA uit 2008. Daarin stelde het EFSA dat er geen reden is om aan te nemen dat voedingsmiddelen afkomstig van gekloonde dieren minder veilig zouden zijn dan producten afkomstig van conventioneel gekweekte dieren. Het EFSA voegde er wel aan toe dat het bewijsmateriaal waarop ze hun advies moesten baseren, beperkt was.

"Naast EFSA in Europa heeft ook de Food and Drug Administration in de VS reeds benadrukt dat producten van gekloonde dieren geen risico inhouden. Er is in de EU evenmin wetgeving die dergelijke producten verbiedt", zegt professor Dirk Lips, voorzitter van de Raad voor Dierenwelzijn in België. "De runderen in het Verenigd Koninkrijk zijn geen klonen genre de stier Herman, waar veranderingen in het genetisch materiaal werden aangebracht. Het zijn louter kopieën als gevolg van ongeslachtelijke voortplanting zoals ook de orchideeën in ieders huiskamer kopieën of klonen zijn", aldus Lips.

Volgens Dirk Lips gaat het om een melkkoe die in de VS gekloond werd vanwege haar hoge melkgift, waarvan het embryo vervolgens verhuisde naar het Verenigd Koninkrijk om daar ingeplant te worden in een draagmoeder. Het embryo groeide op tot een volwassen koe waaruit dan de acht besproken embryo’s werden vermenigvuldigd. Het gaat dus niet om vlees of melk van gekloonde dieren, maar van een tweede generatie dieren die afkomstig zijn uit embryo’s van het gekloonde dier.

"Technieken voor het winnen van embryo's zijn op zich wel duur, maar de meerwaarde bestaat in dit geval in het kopiëren van een melkkoe met erg goede genetica die een erg hoge melkproductie heeft in verhouding tot het voeder dat ze opneemt. Dit kadert dus in het nobel streven om voldoende en goedkoop voedsel ter beschikking te kunnen stellen aan de groeiende wereldbevolking”, zegt Lips.

Anderzijds moeten we ons volgens professor Lips wel afvragen of het te verantwoorden is dat we met dieren omgaan als met dingen. Het staat immers vast dat zoogdieren ook gevoelens hebben en pijnbeleving kennen, wat argumenten zijn voor een respectvolle omgang met dieren. Lips is van mening dat we daar geen afbreuk aan doen door technieken als klonen of embryo-spoeling toe te passen. "Voor het moederdier doet dit immers weinig of geen pijn en de dieren die daaruit geboren worden, hebben zelf geen last van het feit dat ze kloon of embryo zijn", aldus Lips.