Biogassector in zwaar weer door onstandvastig beleid

De eerste persconferentie van FEBIGA, de recent opgerichte beroepsfederatie voor exploitanten van biogasinstallaties, verliep in mineur. Negen biogasinstallaties gingen de jongste jaren failliet, nog eens 45 voelen zich bedreigd door het nieuwe Energiedecreet. “Zonder een standvastig ondersteunend beleid trekt de Vlaamse regering de stekker uit onze fabrieken van de toekomst”, waarschuwt voorzitter Tore Content.

“Het is vijf voor twaalf. De Vlaamse regering dreigt de stekker te trekken uit (echte) groene stroom voor 120.000 gezinnen.” Met die boodschap slaat de federatie voor Belgische biogasinstallaties (FEBIGA) alarm. De beroepsfederatie werd in december vorig jaar boven de doopvont gehouden omdat de nood aan belangenverdediging in de biogassector nog nooit zo groot was. De vzw verenigt vandaag 42 biogasinstallaties en vertegenwoordigt 93 procent van de Belgische markt.

Vooral de 45 biogasinstallaties op Vlaams grondgebied - Wallonië telt er vijf - voelen zich in hun voortbestaan bedreigd. “We trekken nu aan de alarmbel omdat de beleidsmakers zich anders te laat zullen realiseren wat de gevolgen zijn van recente beleidswijzigingen en een kortzichtige politiek. Een sector met het groeipotentieel van biogas kan op termijn financieel zelfstandig zijn broek ophouden. Daartoe moet de Vlaamse regering een groeicurve van 20 jaar stimuleren met een standvastig beleid. Vandaag is het investeringsklimaat zo onzeker dat niet één installatie gebouwd wordt", vertelt FEBIGA-voorzitter Tore Content. “En wie een biogasinstallatie uitbaat, doet vandaag voort maar moet hard werken om weinig of niets te verdienen”, vult vice-voorzitter Wouter Platteau aan.

De onrust bij de exploitanten is groot en de problemen zullen niet als vanzelf wegebben. In plaats van de door de overheid beoogde groei vreest de sectorvoorzitter voor een halvering van het aantal biogasinstallaties. De voortdurend wijzigende Vlaamse energiewetgeving is kop van Jut. “Het nieuwe Energiedecreet reserveert geld voor nieuwe installaties, maar door de financiële onzekerheid dreigt overheids- en privégeld verloren te gaan dat in bestaande installaties steekt. De prijzen voor groenestroomcertificaten (80 tot 110 euro) variëren sterk naargelang het soort installatie. Bovendien is die steun (te) beperkt in tijd. Een biogasinstallatie is na tien jaar niet terugbetaald”, luidt het. De wijziging van het Energiedecreet volgt bovendien op de recente afschaffing van de ecologiepremie voor vergistingsinstallaties, waarbij het geproduceerde biogas gebruikt wordt voor de productie van elektriciteit.

Nochtans biedt biogas, zowel economisch als ecologisch, een belangrijke meerwaarde en zit er veel groeipotentieel in de sector. Met een productie van meer dan 400 GWh groene stroom en ruim 450 GWh groene warmte maakt biogas ongeveer 13 procent uit van de hernieuwbare energieproductie in Vlaanderen. Jaarlijks voorziet de biogassector 120.000 gezinnen van elektriciteit en 20.000 gezinnen van warmte. “In tegenstelling tot zonne- en windenergie kan biogas wél stabiliteit op het net en bevoorradingszekerheid op piekmomenten garanderen”, verzekert Tore Content.

Alle biogasinstallaties samen zorgen voor een sterke reductie van de CO2-uitstoot met 635.000 ton CO2 per jaar, omgerekend de uitstoot van zo’n 230.000 personenwagens. Jaarlijks wordt ongeveer 1,2 miljoen ton organisch afval verwerkt. Het eindproduct is een waardevolle bodemverbeteraar die gegeerd is in de Franse en Zuid-Afrikaanse wijnteelt en de Aziatische rijstteelt. “Van afval maken wij Vlaamse exportproducten”, benadrukken de exploitanten. Biogasinstallaties zijn door de verwerking en export van stikstof en fosfor uit dierlijke mest ook belangrijk voor de veehouderij in Vlaanderen.

Professor Erik Meers van de Universiteit Gent onderstreept de groeikansen van de biovergisting die hij de bioraffinaderij van de toekomst noemt: “Er kunnen nieuwe grondstoffen worden aangeboord zoals biomassa uit terreinbeheer. De vergisting van 375.000 ton berm- en natuurbeheermaaisel per jaar zou goed zijn voor een extra groene energieproductie van ongeveer 172 GWh. Vandaag wordt van de 24 miljoen ton Vlaamse mestproductie maar 1,7 procent energetisch gevaloriseerd. Dat kan veel beter. De nevenstromen van de voedingsindustrie – vroeger een duur afvalproduct – worden vandaag door vergisters benut als waardevolle grondstof. Inagro onderzoekt of ook oogstresten ingeschakeld kunnen worden.” In het ideale scenario met valorisatie van alle reststromen kunnen biogasinstallaties in de energie voor twee miljoen Vlamingen voorzien, becijfert professor Meers.

FEBIGA hoopt dat de Vlaamse regering constructief overleg wil plegen over een “rechtvaardig en evenwichtig” ondersteunend kader met garanties over de waarde en de levensduur van groenestroomcertificaten. Concreet vragen de exploitanten van biogasinstallaties een stabiel energiebeleid, een vaste minimumsteunregeling per geproduceerde MWh en ondersteuning gedurende 20 jaar. “Deze aanbevelingen zijn budgetneutraal voor de Vlaamse overheid. Het zal de energiefactuur van burgers niet verhogen, maar er integendeel voor zorgen dat de lamp in Vlaanderen blijft branden, ook bij piekverbruik van energie”, belooft Tore Content.