Belgische melkveehouders lanceren faire melk 'Fairebel'

Leden van de European Milk Board (EMB) brengen ook in ons land ‘faire melk’ op de markt. Onder de naam Fairebel gaat een groep Belgische melkveehouders die zich verenigd heeft in de coöperatie Faircoop, zelf zijn melk commercialiseren. De melk zal in bijna alle Belgische supermarkten te koop aangeboden worden en de landbouwers een “schappelijke vergoeding voor een deel van hun werk bezorgen”.

De melkveehouderij beleefde een zeer woelig jaar in 2009. Door het instorten van de melkprijs kwamen de melkveehouders in heel Europa op straat om maatregelen te eisen. In september kwam het tot een hoogtepunt toen tienduizenden liters melk werden weggegoten op velden in Wallonië. “We beseffen dat het geen zin heeft om te wachten tot Europa in de bres springt of om te bedelen om enkele euro’s. We moesten zelf onze situatie aanpakken”, zegt de Flemisch Milk Board (FMB), de Vlaamse afdeling van de EMB.

Onder impuls van de Waalse afdeling van EMB, de Milcherzeuger Interessengemeinschaft (MIG), hebben een aantal Belgische melkveehouders de coöperatie Faircoop opgericht. Die wil zelf eerlijke melk op de markt te brengen onder de merknaam Fairebel. “De coöperatie haalt zelf geen melk op. Het koopt wel Belgische melk op die het laat verpakken en vervolgens opnieuw verkoopt”, legt Hendrik Van den Haute, woordvoerder van FMB, uit.

Ondertussen zijn al een paar honderd Belgische melkveehouders lid van Faircoop. Het grootste deel van hen zijn Walen. Om lid te worden moeten zij lid zijn of worden van EMB en moeten ze 10 tot 20 aandelen kopen van de coöperatie ter waarde van 100 euro per stuk. “Daar bovenop moeten ze ook beloven om niet meer dan hun quotum te produceren. Doen ze dit wel, dan verliezen ze alle voordelen achteraf”, weet Van den Haute.

Het grote succes van Faircoop in Wallonië is voor een deel ook te verklaren door een steunbedrag dat de melkveehouders kunnen ontvangen voor de eigen vermarkting van hun melk. “In de crisisperiode heeft de Waalse regering beslist om 1000 euro steun per melkveehouder toe te kennen voor wie zijn producten zelf vermarkt. In Vlaanderen bestaat die steun niet”, zegt de woordvoerder van FMB.

De melk zal verpakt worden door de Luxemburgse melkfabriek Luxlait. “De onderhandelingen met Belgische fabrikanten verliepen heel stroef. Ze stelden allemaal dat hun productielijnen al overbelast waren en toonden geen interesse om met ons in zee te gaan”, aldus de Van den Haute. Luxlait garandeert dat voor Fairebel enkel melk wordt gebruikt die opgehaald is bij Belgische melkveehouders.

Het eerste product dat onder de naam Fairebel gecommercialiseerd zal worden is halfvolle melk, verpakt in tetrapacks. Het product zal verkrijgbaar zijn in de meeste supermarkten. "Alle Vlaamse supermarkten waren bereid in het project mee te stappen, enkel Delhaize en Aldi doen niet mee”, klinkt het. De aanbevolen prijs voor de melk in de winkel is 90 eurocent per liter.

De melkprijs die de melkveehouder krijgt, blijft de gangbare prijs van dat moment. Wel gaat er van elke liter melk die onder het Fairebel-label wordt verkocht, 10 eurocent rechtstreeks naar de coöperatie. Dit geld wordt door Faircoop nadien verdeeld onder de deelnemende leden, ongeacht de grootte van het landbouwbedrijf. “Los daarvan kan de coöperatie ook zelf winst maken die dan verder wordt geïnvesteerd of ook verdeeld onder de leden”, vertelt Van den Haute.

Volgens Faircoop moet die 10 eurocent gezien worden als een vergoeding die de boer krijgt voor zijn promotiewerk. “Wij verwachten een actieve betrokkenheid van de producenten bij de promotie van Fairebel. De leden zullen er tijd en enthousiasme moeten in steken, want voor dit nieuw merk is het belangrijk om naambekendheid te krijgen”, klinkt het. Zo zal er zaterdag gratis Fairebel-melk uitgedeeld worden in Antwerpen en Gent.

Samen met een reclamebureau zal een hele communicatiecampagne rond het label worden uitgewerkt. Daarbij wil Fairebel vooral teren op “de ambachtelijke knowhow van de boer en de sympathie die men associeert met de landbouwwereld”. “Symbool van Fairebel wordt de Belgische versie van de ‘faire koe’ die je overal in Europa ziet. De naam zelf verwijst enerzijds naar de term ‘fair’, wat eerlijk betekent. 'Bel' betekent dan weer mooi in het Frans, maar het verwijst ook naar de Belgische roots van dit nieuwe merk”, zegt de woordvoerder van FMB.

In eerste instantie zal enkel halfvolle melk op de markt worden gebracht. Nadien kunnen er ook andere zuivelproducten bij komen. “Maar we sluiten ook niet uit dat dit op termijn open getrokken wordt naar andere productgroepen”, aldus Hendrik Van den Haute.