West-Vlaams waterbeleid opnieuw onder het vergrootglas

De provincie West-Vlaanderen gaat verder werk maken van maatregelen tegen wateroverlast. Dat zegt gedeputeerde voor Integraal Waterbeleid Bart Naeyaert nadat grote delen van West-Vlaanderen sinds maandagavond te kampen hebben met overstromingen. De provincie investeerde reeds in heel wat maatregelen die erger hebben voorkomen. De West-Vlaamse Milieufederatie stelt vast dat waterellende op sommige plaatsen in de kustprovincie een jaarlijks drama wordt. Naar verluidt wordt er te weinig gedaan om het probleem bij de bron aan te pakken.

Ongeveer twee jaar geleden, na onder meer wateroverlast in de regio van Lichtervelde, bracht de provincie West-Vlaanderen de overstromingsgevoelige gebieden in kaart. Dat resulteerde reeds in verscheidene water- en bufferbekkens en waterkerende maatregelen. "We zien dat 40 bufferbekkens in de provincie vaak grotere schade hebben voorkomen. We kennen ook een aantal pijnpunten, maar er zijn al inspanningen gedaan om bijvoorbeeld gronden te verwerven, of vergunningen in orde te krijgen, om nog meer bekkens aan te leggen", verklaart gedeputeerde Naeyaert aan persagentschap Belga. "Volgende week beginnen we nog de realisatie van een bekken in Zwevezele."

Waar de neerslag voor een ware zondvloed zorgde, bleek de capaciteit van de bufferbekkens te klein om alle schade te voorkomen. Op de meeste plaatsen zijn concrete maatregelen voorzien. Waar dit nog niet het geval is, moet bijkomende evaluatie leiden tot nieuwe maatregelen. De provincie heeft dat reeds voorzien bij de opmaak van het meerjarenbudget. De oefening van twee jaar geleden zal dus niet volledig overgedaan worden, maar er komen wel extra inspanningen. "Zo is er al afspraak gemaakt met de betrokken schepen van Roeselare om te zien wat we nog kunnen doen", aldus de gedeputeerde.

Er staan ook nog heel wat werken in het verschiet, onder meer in Vlamertinge, Ardooie, Zwevezele en Torhout. "Bij elke opening van een bufferbekken besef ik dat er nooit 100 procent garantie op "nooit meer water" is, en toch blijven we daar maximaal voor gaan, naast natuurlijk de andere preventiemaatregelen om wateroverlast te vermijden", besluit Naeyaert. De West-Vlaamse Milieufederatie erkent dat het beheer van de meeste waterlopen door de provincie zeker heel wat waterellende vermeden heeft. Toch is de milieuvereniging vrij hard in zijn analyse van het waterbeleid, die begint met de vaststelling dat het dure bufferbekken in Menen is overgelopen en straten in gemeenten als Dadizele, Zonnebeke, Roeselare, Beselare, Wingene en Izegem blank kwamen te staan.

De West-Vlaamse Milieufederatie vreest dat de goede bedoelingen van de provincie ook in de toekomst niet zullen volstaan als er geen mentaliteitswijziging komt. “De fouten uit het verleden zijn bekend”, klinkt het, waarna ze worden opgesomd: bouwen in overstromingsgebieden, inkokeren van waterlopen, gemengde rioolstelsels en een snelle afvoer van water in de intensieve akker- en tuinbouwregio’s waardoor stroomafwaarts nieuwe problemen ontstaan. De betonnering van de kustprovincie zou nog altijd doorgaan. De milieufederatie berekende dat er de laatste 25 jaar 9.600 hectare aan woningen werden bijgebouwd. Er verscheen 4.000 hectare aan bedrijfsgebouwen, stallen inclusief, in de open ruimte en nog eens 1.000 hectare aan appartementsgebouwen.

Ook de landbouw wordt met de vinger gewezen omdat steeds zwaardere machines de bodem samendrukken en erosiegevoelige teelten zoals maïs en aardappelen toenemen in oppervlakte. Tezelfdertijd daalt het areaal grasland, terwijl weiden water kunnen ophouden. De West-Vlaamse Milieufederatie wijst in dit verband ook op de waterbergende poldergraslanden die onder de ploeg gingen. "Dat we zullen moeten leren leven met wateroverlast, staat vast", meent beleidsmedewerker Bart Vandewildemeersch, "maar het is nu aan de gemeenten om radicale stappen te zetten naar een ander open ruimte beleid en meer open water in de kernen en het landelijk gebied."

Gemeentelijke reglementen op afkoppelen van verharde oppervlakten kunnen volgens Vanwildemeersch voor extra buffering zorgen in tuinen en opritten. "Een vergunning voor het omploegen van (polder)graslanden, of het ophogen van akkers moet binnen het integraal watersysteem worden bekeken. Maar ook de kosten van de intensivering van de landbouw in overstromingsgevoelige bekkens, die nu worden doorgeschoven naar de maatschappij, moeten in kaart worden gebracht. Natuurverbindingsgebieden aan waterlopen (buffers) moeten voorrang krijgen op het benutten van de laatste meter voor landbouw of bebouwing."

De West-Vlaamse Milieufederatie roept politici tot slot op om "hun verantwoordelijk te nemen" en "de zeer noodzakelijke maatregelen te nemen tegen de belangengroepen in". De verhardingsstop die minister Schauvliege voor Vlaanderen aankondigde in 2050 hoeft naar verluidt niet zolang te wachten "want de kelders lopen nu al jaarlijks vol".