Vlaanderen op schema met Actieplan gewasbescherming

Vanaf 2014 moeten alle professionele gebruikers van gewasbeschermingsmiddelen in Europa de principes van geïntegreerde gewasbescherming (IPM) toepassen. Vanaf 2015 moeten zij bovendien beschikken over een fytolicentie. Zo luidt een Europese richtlijn. Volgens het Departement Landbouw en Visserij ligt Vlaanderen op schema om aan de richtlijn te voldoen.

Elke lidstaat moet daartoe een nationaal actieplan opmaken. In België maakt elk gewest een eigen actieplan op, in Vlaanderen het Actieplan duurzaam gewasbeschermingsmiddelengebruik, maar wordt ook overeenstemming bereikt over een aantal gezamenlijke acties. Twee acties spitsen zich specifiek toe op geïntegreerde gewasbescherming of IPM en de fytolicentie.

Vanaf 1 januari 2014 moeten alle professionele gebruikers van gewasbeschermingsmiddelen de principes van IPM toepassen. IPM is een bestrijdingsmethode waarbij alle mogelijke bestrijdingstechnieken geïntegreerd toegepast worden om de schade aan planten onder de economische schadedrempel te houden. Niet-chemische bestrijding krijgt daarbij voorrang. Als er toch chemisch ingegrepen moet worden, mogen alleen bestrijdingsmiddelen gebruikt worden die een minimale druk op het milieu uitoefenen en zo weinig mogelijk risico’s opleveren voor de volksgezondheid.

De voorbereiding van deze verplichting werd in september 2010 door minister-president Peeters gelanceerd. Daartoe werden vijf sectorgroepen opgericht voor de verschillende plantaardige sectoren: akkerbouw-voedergewassen, vollegrondsgroenten, glasgroenten, fruitteelt en sierteelt. Deze sectorgroepen zijn samengesteld uit alle belangrijke actoren in de sector en hebben als opdracht om richtlijnen voor IPM voor de betrokken sector op te stellen. Na twee jaar discussie en bijschaving worden de richtlijnen in het voorjaar gefinaliseerd, zodat ze tijdig kunnen gecommuniceerd worden aan de land- en tuinbouwers.

Om de invoering van IPM in Vlaanderen actief te ondersteunen, deed het Departement Landbouw en Visserij in 2012 een oproep voor demonstratieprojecten rond het thema. Hiervoor is een totaalbudget voorzien van ongeveer 643.000 euro Vlaams en Europees geld, waarvan ongeveer 450.000 euro Vlaams geld. De doelstelling van de demonstratieprojecten is de land- en tuinbouwers zo goed mogelijk te ondersteunen om geïntegreerde gewasbescherming toe te passen op een manier die voor hen geschikt en haalbaar is.

De toewijzing van de demonstratieprojecten wordt binnenkort bekendgemaakt. Verder zal het departement de komende jaren een intensieve voorlichtingscampagne rond de toepassing van IPM organiseren. Om ten slotte een breed maatschappelijk draagvlak te creëren, werd een adviesgroep opgericht waarin alle stakeholders vertegenwoordigd zijn. Het is de taak van deze groep om blijvend te waken over de kwaliteit van de IPM-richtlijnen.

Vanaf 2014 zal ook de controle op de toepassing van IPM starten. De Vlaamse overheid zegt de bijkomende kosten en lasten van deze controles zo laag mogelijk te willen houden, en zal voor de controle op IPM daarom samenwerken met de bestaande controles in het kader van de autocontrole primaire plantaardige productie en de kwaliteitslastenboeken.

Een tweede gevolg van de Europese richtlijn is de verplichting van een fytolicentie, ook wel spuitlicentie genoemd, voor alle professionele gebruikers vanaf 2015. De fytolicentie zal verstrekt worden door de federale overheid, maar de opleiding, zowel de basis- als de permanente opleiding, zal verzorgd worden door de centra voor naschoolse vorming. De Vlaamse overheid voorziet voor de inrichting van deze cursussen een subsidie van ongeveer 80.000 euro aan de centra. De komende maanden en jaren zal hierrond regelmatig gecommuniceerd worden.