Veel reacties op consultatie vrijhandelsakkoord met VS

De openbare raadpleging van de Europese Commissie over de bescherming van investeerders in het vrijhandelsakkoord met de Verenigde Staten heeft liefst 150.000 reacties uitgelokt. Eurocommissaris voor Handel Karel De Gucht deed in Straatsburg alvast zijn best om de onrust weg te nemen. "Het zal een Amerikaanse multinational niet lukken om een schadeclaim te vragen voor winsten die het in de toekomst zou derven, enkel omdat een parlement een nieuwe wet goedkeurt om het milieu of de volksgezondheid te beschermen", zei de Belg aan de Europarlementsleden.

De Gucht onderhandelt al een jaar met de Amerikaanse regering over een ambitieus vrijhandels- en investeringsakkoord (TTIP) dat de economie en de werkgelegenheid aan beide zijden van de Atlantische Oceaan een boost moet geven. Omdat er steeds meer protest opstak, zag de eurocommissaris zich enkele maanden geleden gedwongen om de gesprekken over de arbitrage bij geschillen (ISDS) tussen investeerders en overheden op te schorten en een openbare raadpleging te organiseren.

Zondag verstreek de deadline en nu blijkt dat de Commissie ongeveer 150.000 reacties ontving. "Dat zijn er heel wat", erkende De Gucht, die er evenwel aan toevoegde dat tienduizenden reacties identiek bleken te zijn omdat enkele handige lui het registratiesysteem hadden omzeild. De Commissie zal de reacties deze zomer bestuderen en een verslag opmaken. Het is aan de nieuwe Commissie, die in november aantreedt, om te beslissen hoe het verder moet.

De Gucht deed in Straatsburg alvast zijn best om de onrust weg te nemen. Een Amerikaanse multinational zal enkel claims kunnen opwerpen bij "zeer duidelijke schendingen van zeer fundamentele principes" voor de bescherming van investeerders. Toch blijft de juridische bescherming van investeerders een uiterst gevoelig thema. PS-Europarlementslid Marie Arena en andere socialistische sprekers in Straatsburg stelden dat ISDS-regimes uit de onderhandelingen geweerd moeten worden. Ook de toekomstige voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, sprak dinsdag luidop zijn twijfels uit.

De groenen voeren al langer campagne tegen het hele vrijhandelsakkoord. Ze steunen de circa 150 organisaties die dit najaar één miljoen handtekeningen tegen het akkoord willen verzamelen. "De Europese instellingen en dus ook De Gucht moeten meer leren luisteren naar burgers. Dat is helaas niet zijn sterkste kant. Daarom is het goed als hij niet terugkeert als Europees commissaris want hij heeft maar één doel en dat is deze TTIP-klus afmaken", stelt groen Europarlementslid Bart Staes.

De Gucht drukte op zijn beurt de hoop uit dat het debat in het Parlement op basis van feiten gevoerd zal worden. Hij waarschuwde voor "irrationele angsten" en "verkeerde informatie”. Hij verzekerde dat het akkoord niet tot "een Amerikanisering" van de Europese samenleving zal leiden, dat Europa geen met hormonen behandeld vlees zal invoeren of een algehele toelating zal verstrekken voor de import van genetisch gemodificeerde gewassen. De eurocommissaris verdedigde zich tenslotte ook tegen de kritiek over de geheimhouding rondom de gesprekken. "Nooit eerder zijn onderhandelingen over een handelsakkoord zo transparant verlopen."

De richtlijnen voor de onderhandelingen openbaar maken, lijkt De Gucht geen slecht idee. "Dat zou de Europeanen de zekerheid geven dat er niets gevaarlijk is aan TTIP." Wie beweert dat het handelsakkoord afbreuk zou doen aan de hoge Europese standaarden gaat volgens de EU-commissaris voorbij aan de verregaande bescherming die arbeiders, consumenten en milieu in de VS genieten. "Amerikaanse rechtbanken zijn bijvoorbeeld veel sneller geneigd om hoge schadevergoedingen toe te kennen aan consumenten die schade ondervonden door een bepaald product. En de lucht- en waterkwaliteit is in de VS zeker zo goed beschermd. Onze doelstellingen inzake kwaliteit en bescherming zijn dezelfde en zelfs waar er een verschil is, komen onze waarden veel sterker overeen dan met eender welk ander deel van de wereld."