Vautmans bang dat tegenslagen fruittelers klein krijgen

Schepen van Landbouw in Sint-Truiden en Europarlementslid Hilde Vautmans (Open Vld) roept de Vlaamse overheid op om de schadedossiers die ingediend werden na het noodweer in juni vorig jaar versneld af te handelen. Zo hoopt ze dat financiële drama’s in de fruitteelt vermeden kunnen worden want de nachtvorst van vorige week is een nieuwe aderlating. De temperatuur is in Haspengouw tot zes graden onder nul gedaald, wat dramatisch is voor de fruitbloesem. Of deze nieuwe tegenslag in aanmerking komt voor een tussenkomst door het landbouwrampenfonds hangt af van de uitzonderlijkheid van het weersfenomeen volgens het KMI en het al dan niet bereiken van de schadedrempels.

Fruittelers weten even niet meer van welk hout pijlen maken. Er is de Russische handelsboycot die nog altijd de afzet van hardfruit bemoeilijkt en bijkomend de schade die overvloedige regenval, hagel en rukwinden minder dan een jaar geleden aangericht hebben in de boomgaarden. Daar komt nu de schade bovenop door de nachtvorst van vorige week. Nu telers hun plantages geïnspecteerd hebben, wordt de omvang van de schade alsmaar duidelijker. Op plaatsen waar het tot zes graden onder nul vroor, is de verwachte fruitopbrengst op één nacht tijd gedecimeerd.

TV Limburg ging filmen in een kersenplantage waar 90 procent van de oogst verloren is. “Met warmeluchtblazers heb ik al het mogelijke gedaan, maar daarmee verhoog je de temperatuur maar een graad of drie. Hier vroor het min zes of erger”, vertelt een fruitteler uit Sint-Truiden. Deze nieuwe klap komt bovenop de andere tegenslagen. Truiens Schepen van Landbouw Hilde Vautmans stelt vast dat fruittelers zwaar aangeslagen zijn. “De schade is enorm groot. Van de appeloogst is 50 à 75 tot wel 90 procent vernield. Doyenné-peer is verdwenen en ook in kers is er 90 procent schade.” Wie het restant wil plukken, zal nog het ganse jaar kosten moeten maken voor ziekte- en insectenbestrijding.

De vorstschade blijft niet beperkt tot onze regio zodat het aanbod fruit op EU-niveau kleiner kan uitvallen. Dat kan de prijs ten goede komen, “maar als je niets hebt om te verkopen, profiteer je daar niet van”, weet Vautmans. Ze hoopt dat de Vlaamse regering financieel soelaas kan bieden door de schadedossiers na de ramp van 2016 versneld af te handelen. “Ik vraag aan minister-president Geert Bourgeois om extra mankracht te voorzien voor de 5.000 dossiers die werden ingediend voor de landbouwschade van mei en juni 2016. Een spoedige uitbetaling is in vele gevallen cruciaal om het overleven van de fruitbedrijven te verzekeren.”

Volgens Vautmans zijn er bij het Vlaams Rampenfonds naar schatting een 250-tal dossiers met daarin landbouwpercelen gelegen te Sint-Truiden aangemeld. De maximale uitkering per schadedossier bedraagt 114.700 euro bij een ingediend schadebedrag vanaf 250.000 euro. “Wij kunnen in Sint-Truiden alleen al spreken van een economische verlies van verscheidene tientallen miljoenen euro's door de ramp van verleden jaar”, aldus Vautmans. “Het zijn niet alleen de fruittelers die getroffen worden, maar de ganse economie in de regio van de fruitstreek Haspengouw, gaande van toeleveranciers tot horeca en kledingzaken. Indien de Vlaamse overheid nu snel reageert, kunnen fatale gevolgen vermeden worden.” De watersnood is reeds als (algemene) ramp erkend voor gans Vlaanderen. Specifiek voor drie gemeenten in het hart van de fruitstreek (Borgloon, Wellen en Sint-Truiden) zijn ook de lokale windhoos en rukwinden erkend.

De vzw Belgische wijnbouwers geeft zijn leden het advies om vandaag opnieuw rekening te houden met een erkenning als (landbouw)ramp en de schade door nachtvorst goed te documenteren. Het opbrengstverlies bij wijndruiven kan in aanmerking komen voor een tussenkomst door de overheid. “Er zijn minstens een aantal elementen die erop wijzen dat de kans op een erkenning bestaat. De gemeten temperaturen waren uitzonderlijk”, klinkt het bij de vzw. Of dat werkelijk zo is, zal het KMI moeten uitmaken. Voor een erkenning als landbouwramp door de Vlaamse regering dient dat advies gunstig te zijn en moeten de schadedrempels bereikt zijn.

Ook fruittelers, boomkwekers en andere getroffen land- en tuinbouwers krijgen de raad om bewijzen van de schade te verzamelen. “Dat kan nooit kwaad, als het niet is voor het landbouwrampenfonds dan zal het nog altijd van pas komen voor de belastingaangifte van volgend jaar”, aldus Boerenbond. Aan het kabinet Schauvliege heeft Boerenbond gevraagd om bij het KMI na te vragen of de nachtvorst uitzonderlijk was.

Het Departement Landbouw en Visserij bevestigt ons dat schade aan landbouwteelten door nachtvorst in aanmerking kan komen voor vergoeding. “Alleen hagel wordt op voorhand uitgesloten door het (landbouw)rampenfonds omdat het verzekerbaar is. Nachtvorst niet, dus moet hier de gewone procedure gevolgd worden. Als het tot een erkenning als ramp komt, dan zal dit waarschijnlijk als landbouwramp worden beschouwd”, zegt woordvoerder Nele Vanslembrouck.