Varkens worden plots symbool van vrije meningsuiting

In een debat over vrije meningsuiting op BBC-radio na de gebeurtenissen in Parijs kwam ter sprake dat een Britse uitgeverij haar auteurs aanraadt om rekening te houden met andere culturen door het in hun boeken niet over varkens te hebben. Critici spreken van een “onzinnige politieke correctheid” en eisen dat de vrijheid van meningsuiting gehandhaafd blijft. Er wordt ook in twijfel getrokken of moslims en Joden daadwerkelijk beledigd zijn door de vermelding van boerderijdieren in een kinderboek.

Oxford University Press, dat jaarlijks zo'n 6.000 nieuwe boeken in meer dan 150 landen publiceert, is de grootste universitaire uitgeverij in de wereld. “Veel van het educatief materiaal dat we in Groot-Brittannië publiceren, wordt in 150 landen verkocht en daarom moet er met een hele reeks culturele verschillen en gevoeligheden rekening gehouden worden”, zegt een woordvoerder. Om die reden het woord varken schrappen, stuit op kritiek op een moment dat de westerse wereld de vrijheid van meningsuiting omarmt als nooit tevoren.

Tijdens de radioshow werd een brief voorgelezen waarin uitgeverij Oxford University Press een auteur van kinderboeken vraagt om geen woorden als ‘varkens’ of ‘varkensvlees’ te gebruiken. Het is geen alleenstaand geval want het Britse dagblad The Guardian bemachtigde een brief van een andere uitgeverij en las daarin dat de auteur verwittigd wordt dat zijn boek ook moet verkopen in het Midden-Oosten. Om die reden krijgt hij het advies om extreem voorzichtig om te springen met culturele taboes zoals jonge mannen en vrouwen die samenwonen in een studentenhuis, vrienden die samen een pint gaan drinken, meisjes die gaan winkelen om een rokje te kopen, enz.

Door de commotie rond de uitgeverij van Oxford University komen veel auteurs er plots voor uit dat die lijsten met verboden woorden wijdverspreid zijn. Een ander dier dan varkens dat vaak de 'zwarte lijsten' haalt, zijn honden omdat moslims ook daar aanstoot aan zouden kunnen nemen. Honden zouden ook gevoelig liggen voor Koreanen omdat zij neerkijken op wat voor ons een gezelschapsdier is.